Craft Rondreis Japan

De vlucht naar Osaka duurt ongeveer veertien uur. Je komt dan de volgende dag (Japanse tijd) aan op het vliegveld van Kansai.

Op de luchthaven staat een medewerker van onze lokale partner te wachten om je naar de bus te brengen die je naar het hotel in Kyoto brengt. Afhankelijk van het verkeer duurt dit minimaal 1,5 uur. Je checkt zelf in in het hotel. In de avond kan je gezamenlijk eten maar het is geen verplichting. 

Kyoto spreekt tot de verbeelding van vrijwel alle Japanreizigers en is voor velen bijna synoniem met een reis naar Japan. Tussen de lijnen van de hypermoderne samenleving door zijn hier nog altijd de diepgewortelde Japanse tradities voelbaar. De stad was eeuwenlang de hoofdstad van Japan en beleefde haar bloeiperiode tijdens de Heian-periode. In deze tijd ontstond de verfijnde hofcultuur rond het keizerlijk paleis, waar kunstvormen zoals het Nô-theater, klassieke hofliteratuur zoals de Genji Monogatari en de oorsprong van de geisha-cultuur hun fundament vonden. 

In Kyoto kun je een ongekende rijkdom aan Shinto-schrijnen, boeddhistische tempels en beroemde Japanse tuinen bewonderen. Met meer dan tweeduizend tempels en heiligdommen verspreid over de stad is de keuze enorm. Alleen al het bezoeken van de bekendste bezienswaardigheden kan je volledige verblijf vullen en biedt een diepgaande kennismaking met het spirituele en culturele hart van Japan.

In de ochtend staat er een leuke fietsexcursie op het programma. Je fietst via Nijo Castle en het Kitano Tenmangu-schrijn naar het prachtige Gouden Paviljoen. Na een kort bezoekje aan deze tempel fiets je verder naar het Imperial Palace (voormalige residentie van de keizer) en naar de campus van Kyoto University. Vervolgens rijd je langs het filosofenpad richting Gion. Tot slot steek je de Kamo-rivier over om bij het eindpunt aan te komen. De route is ongeveer 23 kilometer en duurt zo’n 4–5 uur. De rest van de middag is ter vrije invulling.

Voor liefhebbers van tempels en tuinen is het westen van Kyoto een goed startpunt. Hier kun je het wereldberoemde Gouden Paviljoen Kinkaku-ji bewonderen, al is het verstandig rekening te houden met de drukte van Japanse schoolklassen. Niet ver daarvandaan ligt de Ryoanji-tempel, bekend om zijn minimalistische zen-tuin, die wordt beschouwd als een van de meest iconische van Japan. Deze tempels zijn goed te combineren met een bezoek aan het centraal gelegen Nijo-kasteel, dat begin zeventiende eeuw werd gebouwd door shogun Tokugawa Ieyasu. Het paleis staat bekend om zijn indrukwekkende kunstwerken en ingenieuze veiligheidsmaatregelen, zoals de zogenoemde nachtegaalvloeren die kraken bij elke stap om indringers te verraden. 

Binnen de stadsgrenzen vind je daarnaast tal van andere bijzondere bezienswaardigheden, zoals de Toji-tempel met zijn esoterische boeddhistische kunst en de Sanjusangendo, beroemd om de 1001 levensgrote beelden van de bodhisattva van mededogen, Kannon. Ook de Kiyomizu-dera is een hoogtepunt, spectaculair gelegen op een groot houten platform met uitzicht over de stad. De omliggende straatjes zijn gevuld met kleine pottenbakkerswinkels en ambachtelijke boetiekjes. Een wandeling over het Pad van de Filosofen is eveneens de moeite waard, vooral in het voorjaar tijdens de kersenbloesem. Deze route laat zich goed combineren met een bezoek aan de Ginkaku-ji, Honen-in en Nanzen-ji. 

Ten oosten van de Kamo-rivier ligt Gion, de wijk waar de beroemde geisha-cultuur van Kyoto haar oorsprong vindt. In smalle straatjes zoals Ponto-cho en rond het pleintje bij de Tatsumi-brug waant je je gemakkelijk in een ander tijdperk, met traditionele theehuizen en houten gevels. Hoewel er tegenwoordig nog maar een kleine honderd geisha’s actief zijn in Kyoto, kun je in de vroege avond soms een glimp opvangen van een geisha die zich haastig naar een afspraak begeeft. Wie meer wil leren over deze verfijnde kunstvorm kan een voorstelling bijwonen in Gion Corner, waar dagelijks korte demonstraties worden gegeven van onder andere theeceremonie, dans en muziek. 

Voor wie even genoeg heeft van tempels, biedt Kyoto ook uitstekende mogelijkheden om te winkelen. De stad staat bekend om haar antiekwinkels en ambachtelijke speciaalzaken, en op tempelpleinen worden regelmatig kleinschalige markten georganiseerd. Tweedehands kimono’s zijn populaire souvenirs en vaak verrassend betaalbaar, net als keramiek en traditionele kyoningyo-poppen. Moderne winkelgebieden vind je rond Kawaramachi Station, met de overdekte winkelstraten Teramachi-dori en Shinkyogoku-dori. Vlakbij ligt ook de levendige Nishiki Market, de bekende foodmarkt van Kyoto, waar in een smalle straat een kleurrijk aanbod van verse producten en lokale specialiteiten wordt uitgestald.

Met de bus reis je vandaag naar Tokushima, gelegen op het schiereiland Shikoku. Shikoku eiland is het kleinste en dunstbevolkte van de vier hoofdeilanden van Japan. Op Shikoku zijn oude tradities nog tastbaar, van ambachtelijk vakmanschap tot eeuwenoude technieken van onder andere het sake brouwen. Vandaag bezoek je de Honke Matsuura Sake Brouwerij dat is opgericht in 1804. De brouwerij is gestart door afstammelingen van een middeleeuwse piratenclan en maakt sake onder de naam “Naruto Tai” (Naruto-zeebrasem), geïnspireerd door de zeebrasems die gedijen in de wateren van Naruto, bekend om zijn draaikolken. Tijdens de tour krijg je een rondleiding door de brouwerij en kun je sake proeven, begeleid door de tiende generatie eigenaar. Daarnaast bezoek je een traditionele sojasausfabriek en een historische pottenbakkerswerkplaats, die grote vaten voor het indigo-verfproces vervaardigt. Al deze locaties liggen langs een historische hoofdweg.

Eeuwenlang werd het indigoverfproces, bekend als “Japan Blue”, uit Awa-indigo als bijzonder waardevol beschouwd. Awa is een historische naam voor het zuidoostelijke deel van Shikoku, waar het vochtige klimaat en de vruchtbare bodem ideale omstandigheden bieden voor de teelt van indigo. Lokale feodale heersers hielden de verspreiding van indigozaden streng onder controle en de productiegeheimen werden nauwgezet bewaakt. De teelt van Awa-indigo kende zijn hoogtepunt zo’n honderd jaar geleden, maar deze milieuvriendelijke verf, die bovendien zacht is voor de huid, krijgt nu opnieuw aandacht. Hoewel traditionele fermentatietechnieken worden gebruikt, is het productieproces arbeidsintensief en tijdrovend, waardoor het moeilijk is aan de vraag te voldoen. Koji Yamauchi loste dit probleem op door zijn eigen indigo te produceren. Tijdens een bezoek aan zijn werkplaats kun je de indigovelden en het fermentatieproces van dichtbij bekijken, en zelf een uniek stuk maken met Awa-indigo. Op deze manier duik je in de tradities van Shikoku en ontdek je hoe deze beroemde blauwe kleur tot stand komt.

Met de trein reis je verder naar Takamatsu. Takamatsu staat bekend als het centrum van bonsaiteelt in Japan. Vooral dennenbomen (zwarte dennen) worden hier al generaties lang gekweekt. In de wijk Kinashi en Kokubunji vind je tientallen kwekerijen, vaak familiebedrijven die eeuwenoude technieken doorgeven. Je bezoekt vandaag de wijk Kinashi waar een bonsaiteler van de vijfde generatie en zijn vrouw laten je zien hoe je voor deze levende kunstwerken zorgt. Ook mag je meedoen aan een workshop dat wordt begeleid door experts. 

In de middag bezoek je misschien wel een van de meest indrukwekkende tuinen van Japan: de Ritsurin Gardens. Deze prachtige tuin met 6 vijvers en 13 aangelegde heuvels, gemaakt in opdracht van de voormalige heerste van Takamatsu, is een perfect voorbeeld van Japanse wandeltuinen (kaiyu-shiki). De tuin is meer dan 400 jaar oud en de realisatie ervan duurde maar liefst 100 jaar. De tuin is beroemd om de doordachte indeling en het vakmanschap van de stenen. Met ongeveer 75 hectare is het de grootste culturele tuin van Japan en biedt het uitzicht op een ander landschap in elk seizoen.

Voor de kust van Takamatsu liggen de Setouchi-eilanden die bekend staan om zijn unieke combinatie van moderne kunst, architectuur en natuur. Over verschillende eilanden zijn kunstwerken en gebouwen verspreid, vaak met een spectaculair uitzicht over zee. 

Vandaag bezoek je Teshima, vanuit Takamastu reis je hier gemakkelijk met de ferry naar toe. De belangrijkste bezienswaardigheid van het eiland is het Teshima Art Museum, ontworpen door Ryue Nishizawa, met als hoogtepunt het indrukwekkende Matrix van Rei Naito: een betonnen constructie met een eivormig dakraam waardoor waterdruppels hun weg zoeken naar de vloer. Hier verzamelen de druppels zich en ontstaat er een patroon van waterdruppels in de ruimte. De schaalstructuur is zo ontworpen dat er geen dragers (zoals pilaren of kolommen) nodig zijn om de constructie te ondersteunen. Schoenen zijn niet toegestaan in het museum en ook uw telefoon moet uitgezet worden zodat je de ruimte in rust kunt ervaren, net als de suizende lucht, het geluid van vogels en insecten die door de ruimte galmen. 

Mocht de tijd het toelaten kun je zelf op pad per fiets en kunstwerken bezoeken van Christian Boltanski, La forêt des murmures, Les Archives des coeur en andere - soms wisselende- kunstinstallaties verspreid voor het eiland. Eind van de dag keer je terug naar Takamatsu.

Op het eiland Naoshima vind je veel moderne kunst en bijzondere architectuur. De Benesse Art Site wil een geheel nieuwe ervaring creëren door hedendaagse kunst en architectuur te integreren in de schoonheid van de natuur. De site bevat diverse unieke projecten en verblijfsplekken, zoals Benesse House, waar het hotel deel uitmaakt van het museum. Je wordt niet alleen binnen de museummuren verrast door kunstwerken, maar ook tijdens een wandeling over het terrein ontdek je vele bijzondere objecten, ontworpen door de Japanse architect Tadao Ando.

 Een van de beste musea ter wereld voor hedendaagse kunst is het Chichu Art Museum. Het museum is een betonnen constructie van drie verdiepingen onder de grond, ontworpen door Tadao Ando. Hier zijn de dromerige Waterlelies van Claude Monet te zien, maar ook indrukwekkende werken zoals Open Sky van James Turrell en het conceptuele, minimalistische werk van Walter De Maria. Het museum gebruikt natuurlijk licht optimaal via lichtschachten, binnenplaatsen, trappen en geometrische vormen van steen en metaal. 

Mocht er tijd over zijn vandaag, kun je wederom per fiets het eiland goed verkennen. Hieronder nog enkele tips: 

• Het Lee Urfan Museum mag je eigenlijk niet vergeten maar hiervoor geldt dat je online tickets moet reserveren 
• Het al enige tijd bestaande Art House project dat lege dorpshuizen en dorpstempels in Honmura verandert in kunstwerken is nog steeds even populair, net als het ondergrondse Chichu Art museum die haar collectie op spectaculaire en onverwachte manieren toont, en het Lee Ufan Museum. Honmura, begonnen als een kleine havenstad aan de oostkust van het eiland, is de thuisbasis van het Art House Project, een verzameling van zeven verlaten huizen, workshops en tempels die door Hedendaagse kunstenaars zijn omgebouwd tot kunst installaties. Alles met behoud van en respect voor de oorspronkelijke constructie. 
• Enkele voorbeelden: Adoya is een 200 jaar oud, gerestaureerd herenhuis met traditioneel pakhuis. Kunstwerken die hier worden tentoongesteld zijn bijvoorbeeld een LED-display in een plas water, een venster omgezet in een digitaal display en een onconventionele Japanse rolschildering. 
• Go’o shrine is een oude Shinto heiligdom, gerestaureerd met een moderne make-over. Een optische glazen trap leidt vanuit de adoratie hal naar een ondergrondse kamer die de eenheid van hemel en aarde vertegenwoordigt. Bezoekers kunnen de ondergrondse kamer binnenkomen via een smalle zij ingang. Heeft u even genoeg van de kunst dan maakt het eiland met zijn mediterrane sfeer en zandstranden het heel aangenaam om langs de kust te wandelen of te fietsen. 
• Of u neemt een warm bad in het ‘I Love Yu’ badhuis (‘Yu’ betekent warm water) Dit badhuis is een unieke ervaring. De baden zijn ontworpen en meestal afgewerkt in duidelijke witte tegels en op de bodem van het bad zijn oude erotische Japanse prenten te zien. Er staat een grote olifant op de muur tussen het mannen- en vrouwenbad en kleedkamers, toiletten en wastafels zijn beschilderd en versierd met keramiek en schilderijen. Het badhuis is nog steeds erg populair onder de dorpelingen.

Met de trein reis je in de ochtend naar Kurashiki, gelegen op Honshu eiland tussen Hiroshima en Kyoto en goed per trein te bereiken. Kurashiki was vroeger een belangrijk centrum voor de handel van rijst en suiker, en rond het einde van de 19e eeuw ontstond er bovendien een levendige textiel-industrie.

Na aankomst in Kurashiki bezoek je het Kurashiki Museum of Folkcraft. Hier ontdek je een rijke verzameling traditionele Japanse ambachten, zoals keramiek, textiel, hout- en bamboewerk, met gebruiksvoorwerpen en sierobjecten uit de Edo- en Meiji-periode. Het museum laat zien hoe vakmanschap en dagelijks leven op een elegante manier samenkwamen en geeft een mooi beeld van de esthetiek en praktische toepassingen van deze ambachten.

Het museum is gelegen langs de oevers van de Kurashiki-rivier, verscholen in een hoek van de schilderachtige Kurashiki Bikan Historical Quarter. Het museum is gevestigd in een herbestemd rijstpakhuis uit de late Edo-periode (1603–1867) en voegt een bijzondere charme toe aan het geheel van wilgen, witgekalkte muren en huizen met geglazuurde daken. Het gebied staat bekend om het behoud van de sfeer uit de late Edo-periode.

In de middag staat er een hands-on workshop Temari maken op het programma. Onder begeleiding van Oma Yasue leer je hoe je een traditionele Temari maakt. Temari is al eeuwenlang een geliefd volksambacht in Japan en een symbool van geluk en vriendschap. In Kurashiki heeft het borduren van Temari een lange traditie: de kleurrijke bollen werden vroeger vaak gemaakt van restjes zijde en cadeau gegeven bij speciale gelegenheden.Tegenwoordig staat Temari symbool voor liefde, geluk en vriendschap, en wordt het vooral als decoratief kunstwerk of souvenir gewaardeerd.

Tijdens deze workshop begin je met het borduren van een vooraf gemaakte kern. Vervolgens maak je je eigen unieke Temari met een patroon dat jij mooi vindt. Je kunt het gebruiken als decoratie in je kamer, als sleutelhanger, of op elke manier die je zelf wilt.

Je start de dag met een wandeling door het Bikan Historical Quarter, de schilderachtige wijk van Kurashiki met witgekalkte muren, oude pakhuizen en geplaveide straatjes. In tegenstelling tot het samoerai-bolwerk Okayama lag de macht in Kurashiki bij kooplieden, die met name in de wijk Bikan gevestigd waren. Koopmansfamilies hadden hun eigen gedragsregels, waren grote beschermheren van de kunsten en ondersteunden lokaal ambacht. Zo bloeiden hier traditionele technieken zoals sashiko, het verfijnde borduurwerk dat zowel decoratief als functioneel was. Onder leiding van Hiroyuki Hara, afstammeling van een lokale koopmansfamilie met een 400-jarige geschiedenis, leer je over de intriges, tradities en het leven van de koopmansfamilies die Kurashiki eeuwenlang vormgaven. Je hoort verhalen die anders vaak verborgen blijven en ontdekt de rol van deze families in de bloei van lokale ambachten en kunst. Tijdens de wandeling passeer je musea en werkplaatsen waar traditionele ambachten zoals Temari en sashiko worden beoefend. Je krijgt inzicht in deze technieken, hun geschiedenis en hoe ze symbool staan voor geluk, vriendschap en vakmanschap. 

De dag sluit je af met een workshop sashiko. Je krijgt een doek van hoogwaardige denimstof uit Kojima, een regio die bekendstaat om zijn denimproductie. Met handgeverfd sashiko-garen in een rustige kleur maak je kennis met deze traditionele Japanse borduurtechniek.

Je krijgt eerst een korte introductie over de geschiedenis, de rol en de kenmerken van sashiko, met aandacht voor de oorsprong in Kurashiki en de manier waarop de techniek zich in de moderne tijd heeft ontwikkeld. Vervolgens leer je de basisprincipes van sashiko: hoe je de eerste en laatste draden aanpakt en hoe je patronen op de stof zet. Dit oefen je eerst op een voorbeeldstuk, daarna kies je uit drie soorten Kojima denim stof en kleurrijk borduurgaren om je eigen werkstuk te maken. Je gaat 45 minuten aan de slag op je denim, terwijl een ervaren ambachtsvrouw of -man je begeleidt en helpt waar nodig.

De workshop sluit af met een kopje thee dat wordt geserveerd in keramiek uit Bizen, de regio die je morgen verder zult ontdekken! 

In de ochtend reis je naar het dorpje Imbe in de prefectuur Bizen om het geheel vernieuwde keramiekmuseum van Bizen te bezoeken onder begeleiding van onze gids. Bizen prefectuur, met als hoofdstad Okayama, is eveneens een van de zes oude keramiekcentra van Japan. 

De keramiektraditie van Bizen gaat helemaal terug tot de Heian-periode (794–1185) en bloeide in de Kamakura-periode (1185–1333). Bizen-yaki staat bekend om zijn ongeglazuurde, houtgestookte aardewerk dat een robuuste, natuurlijke schoonheid uitstraalt. De klei van Bizen heeft vóór het bakken een natuurlijke roodbruine tot donkerbruine kleur, dankzij het hoge gehalte aan ijzer in de lokale grond. De klei voelt compact en stevig aan, wat ideaal is voor het maken van robuust ongeglazuurd aardewerk. Na de eerste biscuitstook (bij ongeveer 800-900 °C) verandert de klei in een lichtere oranjerode tint. Tijdens de uiteindelijke houtstook (anagama) op hogere temperaturen (1200-1300 °C) krijgt het aardewerk zijn kenmerkende diepe roodbruine, zwartachtige of gevlamde oppervlakken, vaak met unieke vlamstrepen (hi-iro) en natuurlijke asglazuren (yōhen) die door het bakproces ontstaan. 

In het museum zie je tal van voorbeelden van traditionele Bizen-yaki door de eeuwen heen. Mr. Kimura is niet alleen een meester-pottenbakker, maar ook een gepassioneerde verteller. Hij deelt graag de rijke geschiedenis, de kunstzinnigheid en de diepe culturele betekenis van zijn ambacht met je tijdens een wandeling door Bizen, waar je vast en zeker ook enkele werkplaatsen zult bezoeken.

Na het ontbijt reis je via Nishiwaki verder naar Osaka. In Nishiwaki bezoek je de werkplaats van ontwerpster Shinme Tamaki, een van de vernieuwers binnen de traditionele Banshu-weefkunst. Nishiwaki is het hart van Banshu-ori, een eeuwenoude weeftechniek uit de prefectuur Hyogo die al sinds de Edo-periode wordt beoefend. Banshu-ori staat bekend om zijn sterke, zachte en duurzame stoffen, oorspronkelijk gebruikt voor praktische kleding en werktextiel. Wat het bijzonder maakt, is de combinatie van duurzaam vakmanschap, verfijnde patronen en een enorme variatie in kleur en structuur. Het weven gebeurt op traditionele handgetouwen, en het hele proces – van het spinnen van de draden tot het weven en afwerken – vereist veel tijd en precisie. 

Shinme Tamaki combineert deze eeuwenoude techniek met een moderne visie: op vintage weefgetouwen maakt ze sjaals en kledingstukken die los en langzaam geweven zijn, zacht en pluizig aanvoelen, en spelen met eindeloze mogelijkheden in kleur en textuur. De werkplaats en winkel bieden je niet alleen de kans om te shoppen, maar ook om de laatste afwerkingsstappen van het werk van dichtbij te bekijken. Met levendige, genderneutrale sjaals en shirts die conventies tarten, laat Shinme Tamaki zien hoe de traditionele Banshu-ori-techniek nieuw leven krijgt en eeuwenoud vakmanschap op moderne wijze wordt toegepast. 

In de middag kom je aan in Osaka. Na aankomst in Osaka heb je tijd voor jezelf. In de avond is het natuurlijk leuk om ergens in een leuk restaurant af te spreken en samen nog een keertje terug te blikken naar alles wat je op deze reis hebt geleerd, gezien, meegemaakt en gevoeld. 

Bezoek het hart van de ‘culinaire hoofdstad van Japan’ te voet. Wandel van een drukke straat vol eetkraampjes naar smalle steegjes met achterafmarktjes. Bij Doguyasuji vindt u alle kookgerei dat te koop is voor zowel luxe restaurants als thuiskoks. Kies voor de lunch uit sushi, tempura, okonomiyaki (hartige pannenkoek in Osaka-stijl), ramen, Japanse curry en nog veel meer! Laat ons van tevoren weten wat uw voorkeur heeft en Yoko brengt u er naar toe.

Kortom volgens Yoko: 

• Wandel door het eetkraampjesgebied van Dotonbori en proef enkele specialiteiten. Doe een wens in de kleine Hozenji-tempel Eet je een weg door de winkelstraat Kuromon 
•  Bezoek Doguyasuji, de markt voor kookgerei 
• Rust uit met een kopje koffie of bezoek een staande sakebar