Een keer links, een keer rechts en de straat over. Huh, het loopt nóg verder door, dacht ik. Maar hier begon het voor mij echt. Ik zag overal eten, drinken en de eerste geuren kwamen me al tegemoet. Ik dacht alleen maar: och, ik mag eindelijk gaan proeven, ik heb er zóveel zin in!

Toen ik eenmaal op de gigantische noten- en zuivelafdeling stond, begreep ik meteen hoe het hier werkt. De verkopers nodigen je non-stop met een gulle lach uit om te proeven van hun honing of knapperige amandelen. En geloof me: maak daar vooral flink gebruik van. Er is geen betere plek om een flinke voorraad snacks in te slaan voor je selfdrive roadtrip door de bergen. Tijdens die lange ritten door de ruige natuur is er namelijk niets fijner dan een lokale energiemix binnen handbereik te hebben. 

Als je rustig om je heen kijkt en lekker over straat tuurt, valt er meteen iets op. Mannen lopen hier massaal met de Ak-kalpak: die traditionele, vilten hoed die symbool staat voor reinheid en gastvrijheid. Iedereen draagt dat ding met trots, jong en oud.

En de vrouwen? Die zijn massaal enorme bossen rozen aan het kopen. Als je hier tussen eind mei en eind september rondloopt, is het echt het hoogseizoen voor de bloemen; zowat elke local loopt met een vers geplukt boeket over de markt te sjouwen. Geloof me, dit ga je nog heel vaak zien tijdens je reis! Verder blinkt de markt uit in typische vilten producten, van handgemaakte slippers tot unieke babystoeltjes waar werkelijk aan elk detail is gedacht. Het is een prachtig gezicht.

Nou, we hebben inmiddels een hoop gezien, maar nu hebben we vooral enorme honger. Het allerleukste is dan om naar zo'n traditioneel theehuisje te gaan. Helemaal aan de rechterkant van de bazaar, vlak bij het begin van de groente-, fruit- en broodafdeling, zit een straat waar het stijf staat van de eettentjes. Ik raad het u echt aan om juist daar te gaan zitten!

Zoek gewoon een plekje op waar de tafels vol staan met theepotten en locals gezellig met elkaar zitten te kletsen. Hier schuift u aan voor een dampende kom lagman—traditionele Kirgizische noedels met malse groenten en vlees. Wat dat kost? Voor maximaal 3 euro heeft u een goede, goedgevulde kom noedels én een pot geurige thee voor uw neus staan. Hoe top is dat! Sla de hippe loungetenten in de stad dus lekker over; voor een paar euro bent u hier een onvergetelijke, lokale restaurantervaring rijker.

Eenmaal klaar met eten begon het echte werk: we moesten gaan inslaan. Nu ben ik zelf al redelijk ervaren in dit wereldje, en dacht ik altijd dat je in Centraal-Azië standaard de 50%-regel kon toepassen. Nou, dat bleek in Kirgizië wel even bijschaven. Daar doen ze hier namelijk echt niet makkelijk aan.

De Kirgiezen zitten vaak al redelijk scherp aan hun prijs en ze gaan meestal maar maximaal 20% of 30% omlaag. Maar eerlijk is eerlijk: het is nog steeds ontzettend goed betaalbaar en de producten zijn van goede kwaliteit (het meeste dan).

Mocht u er toch echt álles uit willen halen, dan werkt een staffelkorting hier altijd het handigst. Koop gewoon bij één persoon wat meerdere dingen in, dan kunt u een stuk makkelijker onderhandelen en rondt u het geheel zo af op een mooie gezamenlijke prijs.

Wanneer u langs de uitgestrekte noten- en zuivelafdeling wandelt, zult u de kracht van lokale connecties direct ervaren. Verkopers nodigen u met een gulle lach uit om te proeven. Mijn belangrijkste advies: proef vooral lekker veel en gebruik deze afdeling om een flinke voorraad snacks in te slaan voor uw selfdrive rondreis door het land. Tijdens de lange ritten door de ruige bergen is er namelijk niets fijner dan een lokale energiemix binnen handbereik te hebben.

Zelf vulde ik mijn tas hier met een heerlijke selectie van gesuikerde pinda's, zoete dadels, kleurrijke tutti frutti en knapperige pistachenoten. Mocht u hier rondlopen en ze nog niet geprobeerd hebben, test dan ook zeker even de traditionele, gedroogde yoghurtballen. Ik ben heel benieuwd wat u ervan vindt; de ervaring leert dat reizigers er vaak eentje proberen en daarna nooit meer, maar daar komt u zelf snel genoeg achter...

Terwijl ik stond te kiezen, was de verkoopster ondertussen lachend aan het bellen met haar moeder – typerend voor de ongedwongen en warme sfeer. Zonder een gedeelde taal ontstaat er op zo'n moment direct een oprechte klik. Dit warme gebaar van gastvrijheid nodigt op een natuurlijke manier uit tot wederkerigheid: u gunt deze vriendelijke mensen de verkoop.

Om te kijken wat we voor de rest nog gaan inslaan en wat er nog op het lijstje staat, spoel ik de tijd even vooruit naar mijn allerlaatste dag in Kirgizië. Na alle indrukken van de reis knew ik inmiddels precies wat ik wilde hebben.

Als eerste: de vilten slippers voor het thuisfront. Die zijn heerlijk warm en echt een perfect cadeau. Daarnaast kunt u gaan voor de prachtige sjaals van bijvoorbeeld zijde, maar die kunt u (net als ik) ook prima onderweg scoren. Dat geldt trouwens ook voor de honing; die kunt u hier op de markt halen, maar ik heb mijn potten echt onderweg langs de bergpassen gekocht. Het heeft absoluut een voordeel om even te wachten met dit soort aankopen tot u de rest van het land heeft gezien.

Ik zat zelf nog heel erg te twijfelen over een traditionele gitaar—zo’n kleintje in de vorm van een langwerpige pompoen (een komuz)—maar dat heb ik uiteindelijk toch maar niet gedaan. Wat ik wél heb gekocht, is een prachtig houten schaakbord. Omdat ik onderweg ontzettend veel heb geschaakt, is dat echt het ultieme aandenken aan de reis geworden.

En ja, u móét eigenlijk ook gewoon zo'n traditionele vilten Ak-kalpak hoed inslaan voor thuis. Iedereen op straat draagt hem met trots, en het is hét nationale symbool van reinheid en gastvrijheid. Een leuker souvenir gaat u niet vinden!

Mocht u nou twijfelen en het thuisfront het échte Kirgizië willen laten proeven en ervaren? Neem dan sowieso een voorraad honing, noten en gedroogd fruit mee, en combineer dat met iets moois van vilt. Dan zit u altijd goed!

Wilt u trouwens thuis even lachen? Dan zou ik u zeker aanraden om een zakje gedroogde yoghurtballen (kurut) mee te nemen voor het thuisfront. Het is gemaakt van de gefermenteerde melk van een paard. Jammie jammie... Succes gegarandeerd bij het proeven!

Nadat ik de bazaar helemaal in me had opgenomen, kwam ik tot bezinning en besloot ik nog een paar unieke souvenirs in te slaan die me altijd aan dit bijzondere land zullen herinneren:

• Traditioneel vilt en sloffen: Ik kocht een flinke stapel vilten sloffen en slippers voor het thuisfront. Vooral die met de typische puntige neuzen zijn echt een geweldig (en lekker warm!) cadeau.
• De Ak-kalpak hoed: Dit nationale symbool van vilt staat voor reinheid en gastvrijheid. Iedereen op straat draagt hem met trots, dus u loopt hier absoluut niet voor gek als u er eentje opzet.
• Sjaals en een authentieke zweep: Voor mijn moeder en vriendin zocht ik een paar prachtige, fijngevoelige sjaals uit. Voor mezelf kocht ik een traditionele zweep (kamchy), hét symbool van de Kirgizische paardencultuur dat ik bij vrijwel elke ruiternomade aan de zadelknop zag hangen.

Honing kunt u hier trouwens ook krijgen, maar die heb ik dus (net als de sjaals) uiteindelijk onderweg pas gekocht. Het heeft absoluut een voordeel om daar even mee te wachten tot u de rest van het land doorreist.

Een shirt voor de traditie

Voor de rest ben ik stiekem een behoorlijke voetbalfan. Mijn vader en ik hebben al jaren de vaste traditie dat ik overal ter wereld een lokaal voetbalshirt scoor van de plek waar ik ben geweest. Die kon hier natuurlijk niet ontbreken! Na dat eerdere avontuur in het nationale stadion moest en zou er een shirt van het Kirgizische elftal mee naar huis. Het ultieme aandenken voor de collectie. Helaas dit is dus niet te vinden in de Osh Bazaar maar in een officiele verkoop zaak bij een Joma

Naast de standaard souvenirs en snacks, stuit u op de Osh Bazaar soms op dingen waarvan u werkelijk geen idee heeft wat het is. Ik keek mijn ogen uit en ben een paar heel bijzondere dingen tegengekomen.

Alles wat gefermenteerd is

Laat ik beginnen met de beruchte zuivelafdeling. U moet het hier eigenlijk gewoon allemaal een keer proberen, maar ik vond het oprecht geen lekkere smaak. Dit zijn de beroemde, gedroogde yoghurtballen (kurut). Het is een bittere, zoute smaak waar u echt van moet houden—maar hey, het is wel het proberen waard! Daarnaast zag ik zelfs een soort stenen liggen die blijkbaar eetbaar waren. Die heb ik helaas maar even overgeslagen.

De groene nicotine-kick

Op het eetgedeelte ontdekte ik vervolgens een bak met kleine, groene balletjes. Iemand bood me er eentje aan en zonder er echt bij na te denken, stak ik dat ding in mijn mond. Nou, dat geweten geweten... Het bleek dus een soort lokale pruimtabak/nicotine (naswar) te zijn. Ik kreeg meteen een gigantische nicotine-kick voor mijn kiezen, haha! Absoluut geen aanrader als u er niet op voorbereid bent.

De babystoel met plasgat

Gelukkig zag ik daarnaast ook iets wat echt geniaal was: traditionele Kirgizische babywiegjes en stoeltjes van vilt. Maar het mooiste detail? Er zat gewoon een ingebouwd plasgat in, speciaal ontworpen voor jongens of meisjes. Ideaal bedacht, daar kunnen wij in Europa nog wat van leren!

Tijdens mijn reis viel het me al snel op hoeveel er geschaakt wordt in Kirgizië. Omdat ik onderweg al redelijk wat potjes had gespeeld, kocht ik op de bazaar een handgemaakt houten schaakspel als aandenken.

Mocht u nou écht de lokale cultuur willen beleven, dan kunt u uw eigen schaakkennis direct testen in het nabijgelegen park. Maar ik waarschuw u alvast: de heren schaken hier werkelijk de hele dag door. Begin dus niet zomaar aan een potje als u nog een beginner bent, want ze zetten u gegarandeerd moeiteloos mat!

Tip van mij: Bent u net als ik een liefhebber van lokale lekkernijen? Sla dan onderweg langs de bergpassen ook zeker een aantal potten pure berghonig in met bijzondere lokale bessen. Dat is thuis perfect voor een Kirgizisch tintje aan uw gerechten of cocktails!

Wilt u Kirgizië écht leren kennen? Onze reisspecialisten hebben de Osh Bazaar zelf bezocht en kennen de meest unieke, verborgen plekken buiten de massa. Vraag hier een vrijblijvend reisvoorstel op maat aan en laat ons uw unieke rondreis samenstellen.