Orissa, India

Bhubaneswar wordt ook wel de tempelstad genoemd. Tegenwoordig zijn nog ongeveer 500 van de oorspronkelijke 7000 tempels bewaard gebleven, maar de stad blijft een magische plek en een belangrijk pelgrimsoord voor boeddhisten en hindoes. Samen met Puri en Konark vormt de stad de Gouden Driehoek van Orissa.

Mijn wekker ging om 06:00 uur in een mislukte poging om de hitte voor te zijn. Tijdens de Heritage Walk bezochten we verschillende tempels in de oude stad, gebouwd in de 11e en 13e eeuw in de typische bouwstijl van Bhubaneswar. Vooral het Bindusagar-meer in het midden van de stad maakte indruk. Dit is een spirituele plek voor de inwoners, die geloven dat door te baden in het heilige water alle zonden en ziekten worden weggewassen. Er wordt volop gebeden, gebaad en gewassen in het water en aan de oevers. Ik kon mijn ogen bijna niet geloven.

’s Avonds bezochten we de Dhauli-tempel, waar een licht- en geluidsshow wordt georganiseerd. Het is geen show met lasers en muziek, maar een informatieve voorstelling over de geschiedenis van Orissa die zeker de moeite waard is.

Op anderhalf uur rijden van Bhubaneswar ligt Kila Dalijoda Homestay. Dit paleis werd in 1931 gebouwd door Raja Jyoti Prasad Singh Deo, de overgrootvader van de huidige gastheer Debjit Singh Deo. Ooit was dit een exclusief jachtgebied voor de heerser van de Panchakote Raj-dynastie en zijn familieleden, maar tegenwoordig wordt het gebruikt als homestay.

Tijdens mijn verblijf verkenden we verschillende dorpen in de omgeving waar de lokale Munda-stam woont. Onderweg spraken we met vrouwen langs de weg die bezig waren met het verzamelen van hout, dat ze vervolgens tien kilometer op hun hoofd naar hun dorp moesten dragen. Hier kunt u ook wandelen en fietsen, en overnachten in deze eenvoudige homestay om te genieten van de prachtige natuur en heerlijke maaltijden.

Het hoogtepunt van de dag was een bezoek aan de zonsondergangceremonie bij de Joranda-tempel in de regio Dhenkanal. Ik was eerst een beetje sceptisch toen mijn gids vertelde dat de monniken hier geen kleding dragen om dichter bij de natuur te staan. Werd ik echt opgewacht door een paar naakte mannen? Gelukkig bleken hun edele delen bedekt met een soort Speedo van boomschors, en de ceremonie bleek een bijzondere ervaring.

Alle monniken lopen hier op blote voeten en de monniken in opleiding dragen oranje doeken. De monniken geloven dat zij direct contact hebben met hun goden, die in tegenstelling tot veel andere goden in India geen vorm of afbeelding hebben. Voor hen bestaat er geen verschil tussen mensen en ze zijn tegen het kastensysteem en tegen godenverering.

Het bijwonen van de zonsondergangceremonie was een unieke ervaring met muziek, gebeden en rituelen, uitgevoerd door vriendelijke en nieuwsgierige monniken.

Dat ik koninklijk zou overnachten, ontdekte ik toen ik ’s avonds aankwam in mijn hotel: het Dhenkanal Palace. Dit grote complex met appartementen en tuinen ligt tegen de hellingen van de Garhjat Hills in de Eastern Ghats van Odisha. In de prachtige tuin van dit 19e-eeuwse paleis sloten we de dag af met een koel Kingfisher-bier.

Orissa staat naast zijn stammen ook bekend om verschillende ambachtelijke technieken. Na het ontbijt reden we richting Puri. De eerste stop was een klein dorp waar bronzen figuren worden gemaakt met de Dokra-techniek.

Eerst wordt een figuur van klei gemaakt en met was omwikkeld. Daarna wordt de wasfiguur in een kleimantel geplaatst met een opening aan de onderkant. Wanneer de was wordt gesmolten, wordt vloeibaar brons gegoten, waardoor een bronzen beeld ontstaat.

Het hele dorp draait om deze ambachtelijke techniek. Tijdens een wandeling door het dorp leert u ook meteen de bewoners kennen. Kinderen glimlachten naar ons en wilden hun beperkte kennis van het Engels oefenen. Een vrouw liet trots haar baby zien en ik keek verbaasd naar motoren vol pannen die als mobiele restaurants werden gebruikt.

Het tweede dorp dat we bezochten was gespecialiseerd in de Ikat-weeftechniek. Dit is een bijzondere en complexe techniek waarbij de garens eerst zorgvuldig worden gemeten en daarna geverfd. Delen van de garens worden met een waterafstotend materiaal samengebonden, zodat de kleur daar niet kan doordringen. Tijdens het weven verschijnen de vooraf geplande patronen. Een fascinerende techniek met een prachtig eindresultaat. Natuurlijk kon ik het niet laten om hier alvast wat souvenirs te kopen.

Onderweg naar Puri maakten we een omweg naar de indrukwekkende Zonnetempel van Konark uit de 13e eeuw. Mijn gids leidde mij rond, maar vaak werden we onderbroken door Indiërs die liever een selfie met mij wilden maken dan een foto van de tempel. Vooral de ouders vonden dit grappig, terwijl de kinderen mij vaak een beetje eng vonden.

De tempel is gebouwd ter ere van de hindoeïstische zonnegod Surya in de vorm van een wagen met 24 wielen, die verwijzen naar de cyclus van seizoenen en maanden. De wagen wordt getrokken door zeven paarden.

Helaas is de tempel door de jaren heen niet altijd goed beschermd geweest. Daardoor zijn de afbeeldingen van olifanten, soldaten, muzikanten, dagelijkse activiteiten van de elite en gewone mensen en ook erotische scènes niet overal meer goed zichtbaar. Sinds 1984 staat de tempel op de UNESCO-werelderfgoedlijst en is hij een absolute must-see in Orissa.

Puri is bekend om de Jagannath-tempel en ligt aan de kust van de Golf van Bengalen. De stad is populair vanwege haar stranden. Voor het ontbijt maakte ik een wandeling over het strand, waar vissers hun netten binnenhaalden en mannen met kamelen probeerden wat roepies te verdienen door toeristen ritjes aan te bieden.

Daarna werd ik opgehaald door een riksja voor een Greenrider-rickshawtour. Dit is een lokaal initiatief waarbij riksjarijders een opleiding, medische check en banklening krijgen om een fietsriksja te kopen en toeristen op een milieuvriendelijke manier rond te rijden. Duurzaam toerisme, helemaal in de stijl van Dimsum!

We begonnen de tour bij het crematie-strand van Puri en hadden “geluk” dat er net een crematie begon. Puri is een heilige stad en een pelgrimsoord waar mensen na hun dood in de open lucht worden gecremeerd. Mannen dragen het lichaam naar de plek en leggen het op een stapel hout. De vrouwen blijven thuis. Iedereen krijgt een lontje om het hout aan te steken, waarna de crematie begint.

Een bijzondere ceremonie, maar ook een intense ervaring. Vooral omdat het lichaam nauwelijks bedekt was en de wind draaide toen het vuur werd aangestoken, waardoor we midden in de rook stonden. Ik wil liever niet nadenken over wat ik daar precies heb ingeademd en was de rest van de dag een beetje misselijk.

Terug in Bhubaneswar ontmoette ik mijn groep, waarmee ik de komende dagen het stammengebied zou verkennen. We namen de trein naar Rayagada. Terwijl mensen in de goedkoopste klasse via ramen en deuren probeerden een plek te bemachtigen, hadden wij gelukkig gereserveerde plaatsen in een slaapwagon met airconditioning. Tien uur later kwamen we uitgerust aan.

Orissa staat vooral bekend om zijn stammen. Met 62 officieel erkende stammen is het de staat met de meeste stammen in heel India. Ongeveer 24% van de bevolking behoort tot een stam. Deze stammen hebben hun eigen kleding, talen en dialecten. Gouden neusringen en oorbellen zijn vaak te zien.

De Bonda-stam valt op door hun blauwe kleding en kleurrijke kettingen. Hopelijk blijft deze cultuur nog lang bestaan, al staat modernisering voor de deur. Zo zijn er van de Gadaba-stam nog maar vijf oudere vrouwen die de traditionele zware zilveren kettingen dragen. De jongere generatie kleedt zich modern. Wanneer de laatste Gadaba overlijdt, zal deze traditionele kleding met haar verdwijnen.

Het Desia Eco Camp vond ik een bijzonder fijne plek om het stammengebied te ervaren. Deze accommodatie is gebouwd door dorpsbewoners met lokale materialen en bestaat uit zes kamers en vijf tenten in een dorp in de Koraput-vallei. Dit gebied is het thuisland van veel etnische stammen in Oost-India.

Het doel van Desia is om reizigers op een duurzame en verantwoorde manier kennis te laten maken met het rijke culturele erfgoed van de regio en de jongere generatie te inspireren hun cultuur en omgeving te behouden.

Vanuit Desia kunnen verschillende stammen worden bezocht en wandelingen worden gemaakt. Hier kunt u volledig tot rust komen terwijl u enkele dagen deel uitmaakt van het lokale dorpsleven.

Tijdens mijn reis bezocht ik ook de wekelijkse Chatikona Tribal Market en de Bonda Tribal Market in Ankadeli. Elke dag vindt ergens een markt plaats waar mensen uit de omliggende heuvels samenkomen om handgemaakte producten, groenten, kippen en geiten te verkopen en het laatste nieuws uit te wisselen.

Ook lokaal rijstbier is een populair product en sommige stammen brengen hun dagen drinkend door. Een bezoek aan deze markten is een onvergetelijke ervaring. Bij zonsopgang loopt u tussen de locals naar de markthal en ziet u hoe de markt langzaam tot leven komt. Uw gids spreekt de lokale taal en kent veel mensen persoonlijk. Luister naar zijn verhalen en geniet van de geuren en kleuren van de markt.

Ga respectvol met deze mensen om. Met een goede zoomlens of een paar roepies kunt u hier de mooiste foto’s maken.