Paardrijden is in Kirgizië de meest vanzelfsprekende manier om de natuur in te trekken, waarbij een spontane tocht door de Bloemenvallei (Kok-Jaiyk) bij Jeti-Ögüz een van de absolute hoogtepunten is.

In Kirgizië zit paardrijden zó diep in de cultuur dat het net zo natuurlijk voelt als fietsen in Nederland. Men vraagt u niet bezorgd of u ervaring heeft; u stapt gewoon op en vertrekt.

Tijdens mijn bezoek aan de beroemde rode rotsen van Jeti-Ögüz reden we door naar de daarachter gelegen Bloemenvallei. Het was een van de leukste en meest spontane activiteiten van mijn reis:

• Meteen op het paard: Ik had vooraf nergens gelezen dat je hier zo laagdrempelig kon rijden, maar toen we aankwamen stonden de herders al klaar met hun paarden. We stapten feitelijk meteen op.
• Begeleiding naar de waterval: Omdat ik graag wat zekerheid wilde, ging er een lokale gids mee om mijn paard rustig te begeleiden. Voor twee uur rijden inclusief deze persoonlijke begeleider betaalde ik ongeveer € 20 — een fractie van wat zoiets in Europa kost.
• In draf door de vallei: Samen met mijn reisgenoot Hanne, die wel al goed kon paardrijden, trokken we dieper het dal in. We gingen zelfs in draf en sprintten over de bloeiende weiden richting een prachtige waterval die tussen de rotsen naar beneden stortte. Die combinatie van wind in de haren, de geur van alpenbloemen en het uitzicht op besneeuwde bergkammen was onvergetelijk.

Het bezoeken van verschillende bergvalleien voelt als een aaneenschakeling van compleet verschillende werelden, waarbij u binnen één reisdag van weelderig groen naar surrealistische rotsformaties reist.

Wat mij continu verbaasde tijdens het rondrijden, is hoe snel het landschap verandert:

• De groene oase van Chon Kemin: Een lieflijke, groene vallei omzoomd door beboste heuvels waar u fantastisch kunt mountainbiken, wandelen en het rustige dorpsleven ervaart.
• De rode kliffen van Jeti-Ögüz: Beroemd om de 'Zeven Stieren', een monumentale wand van felrode sedimentrotsen die dramatisch afsteekt tegen de donkergroene naaldbossen.
• Het buitenaardse decor van Skazka Canyon: Aan de zuidoever van het Issyk Kul-meer stapt u ineens een dor badlands-landschap binnen. Hier klautert u over grillige richels van rode, gele en oranje zandsteen die doen denken aan een sprookjeskasteel.
• De verstilde leegte van de Kara-Koyun vallei (Tash Rabat): Een hooggelegen, boomloze vallei waar de stilte tastbaar is en grazende yaks de enige getuigen zijn van uw aanwezigheid.

Het bijwonen van traditionele nomadensporten zoals de ruige ruitersport Kok Boru, paardworstelen (Er Enish) of een demonstratie met jachtadelaars biedt een fascinerende blik op de Kirgizische identiteit.

Sport is voor nomaden geen vrijetijdsbesteding, maar het vieren van kracht, moed en ruiterschap:

• Kok Boru (of Ulak Tartysh): Dit is de nationale sport waar het hele land voor warmloopt. Twee teams van behendige ruiters strijden op volle snelheid om het karkas van een geit (tegenwoordig vaak een verzwaarde replica) en proberen deze in de doelring van de tegenstander te werpen. Het vergt ongekende stuurmanskunst en fysieke kracht; de paarden botsen tegen elkaar op en de ruiters hangen soms ondersteboven aan hun zadel.
• Kyz Kuumai ('Haal het meisje in'): Een speels traditioneel ruiterspel waarbij een jongeman een rijdster in volle galop moet inhalen om een kus te bemachtigen. Lukt hem dat niet, dan mag zij hem op de terugweg met een zweep achternazitten.
• Jagen met steenarenden in Bokonbayevo: Aan de zuidkust van Issyk Kul ontmoet u de berkutchi (adelaarsjagers). Het is indrukwekkend om te zien hoe een gigantische roofvogel met een spanwijdte van twee meter geruisloos vanaf een heuveltop naar de lederen handschoen van zijn meester duikt.

Bishkek verrast met een energieke stadscultuur: u struint er over gigantische bazaars, bewondert imposante Sovjet-architectuur, spot toffe streetart en kunt zelfs een lokale voetbalwedstrijd meepikken.

• Ik vond Bishkek een heerlijke, schone stad met brede, groene boulevards waar u via rechte assen gemakkelijk te voet ronddwaalt:
• Proeven op de Osh Bazaar: Een zintuiglijk doolhof waar u verdwaalt tussen bergen gedroogd fruit, lokale bergwalnoten, specerijen en handgemaakte vilten hoeden (kalpaks). Verkopers laten u met trots versgebakken, warm brood (lepyoshka) of gerookte honing proeven zonder opdringerig te zijn.
• Sovjet-erfgoed en streetart: Wandel langs het immense Ala-Too plein, het Witte Huis en monumentale betonconstructies uit het Sovjettijdperk. In de rustige zijstraten ontdekt u verrassend creatieve, metershoge streetart van hedendaagse Centraal-Aziatische kunstenaars.
• Panfilov Park en kunstmarkten: Ik begon doelloos door de stadsparken te dwalen en stuitte op een nostalgisch attractiepark met kermiskramen en een reuzenrad. Even verderop stelden schilders hun doeken van berglandschappen tentoon.
• Spontaan naar het voetbal: Terwijl ik door het centrum liep, hoorde ik trommels en gezang uit het Spartak Stadion komen. Er bleek een nationale wedstrijd te zijn. Ik heb direct een kaartje gescoord: midden tussen de trotse locals staan, een praatje maken. Meest verbazende was het aantal agenten in het stadion. gewoon een vak gevuld met agenten en om de anderhalve meter waar je stond ook een agent. erg bijzonder om te zien maar blijkbaar was de president er.

De meest waardevolle activiteit in Kirgizië vraagt om helemaal niets doen: simpelweg onthaasten, de telefoon uitschakelen en opgaan in het ritme van de nomadenfamilie.

Na een paar dagen reizen valt de westerse haast vanzelf van u af:

• U schuift op het vloerkleed (dastarkhan) aan voor een dampende kom zwarte thee met huisgemaakte bessenjam en warm brood.
• U kijkt urenlang naar herders die in de verte hun schapen bijeendrijven over de grashellingen.
• 's Nachts, wanneer de bergwind opsteekt, kruipt u onder dikke dekens in uw yurt terwijl de kachel behaaglijk knettert. Buiten kijkt u omhoog naar een Melkweg die zó helder en fonkelend is dat u geen zaklamp meer nodig heeft om uw tent terug te vinden.