Gyumri in Armenië

Het centrum van Gyumri wordt gedomineerd door imposante kerken die zowel spirituele als historische betekenis dragen en het religieuze hart van de stad vormen. De Vardapetkerk en de Kathedraal van de Heilige Heilige Drie-eenheid vallen op door hun karakteristieke Armeense architectuur, met robuuste basaltstenen, ronde koepels en fijn gedetailleerde reliëfs die Bijbelse verhalen uitbeelden.

Voor de kathedraal vindt u een monument voor de slachtoffers van de aardbeving van 1988.

Ook in Gyumri, in het noordwesten van Armenie vind je een immens standbeeld van Moeder Armenie. In deze stad, vroeger Alexandropol en later Lenininakan, vindt je meer voorbeelden, waaronder een van de bekendste brutalistische bouwwerken uit de sovjettijd, de Ijzeren Fontein. Deze fontein, ontworpen door Tarkhanyan, stond bij de Universiteit van Gyumri. De hele universiteit is verdwenen tijdens de verwoestende aardbeving van 1988, en de fontein staat nu in een desolate leegte aan het einde van een woonwijk.

Op 7 december 1988 werd Gyumri, toen nog bekend als Leninakan, getroffen door een verwoestende aardbeving van 6,8 op de schaal van Richter. Binnen enkele minuten werd een groot deel van de stad verwoest; tienduizenden gebouwen stortten in, en naar schatting 25.000 mensen verloren het leven, terwijl nog veel meer mensen gewond raakten of hun huizen verloren.

De tragedie liet diepe littekens achter in de stad en in de gemeenschap, maar leidde ook tot een enorme inspanning van lokale en internationale hulporganisaties.

Decennia later zijn de gevolgen nog steeds zichtbaar in het stadsbeeld: deels herbouwde wijken staan naast verwoeste gebouwen, en gedenktekens herinneren aan de duizenden slachtoffers. 

Het Marmashen-klooster, gelegen net buiten Gyumri, is een prachtig voorbeeld van middeleeuwse Armeense religieuze architectuur en straalt een serene tijdloosheid uit. Gebouwd in de 10e eeuw, bestaat het complex uit een hoofdkerk omringd door kleinere kapellen, met kenmerkende conische koepels, stevige basaltmuren en zorgvuldig gebeeldhouwde reliëfs. Het klooster, dat door de eeuwen heen zowel spiritueel als cultureel een belangrijke rol speelde, ligt verscholen te midden van groene heuvels, waardoor het een gevoel van afzondering en rust oproept. Bezoekers worden er niet alleen getroffen door de historische pracht, maar ook door de harmonieuze integratie van het klooster in het omliggende landschap, een plek waar geschiedenis, religie en natuur samenkomen.