De pottenbaktraditie van Bizen in Japan

Als ik aan Japanse keramiek denk dan denk ik als eerste aan Bizen. Al sinds mijn studententijd bewonder ik de schoonheid van de eenvoud die deze stijl uitstraalt. In oktober 2025 was het zo ver. Ik mocht eindelijk mijn gedroomde pottenbakkerdorp - een van zes traditionele ovens van Japan - gaan verkennen.

De oude anagama en noborigama asglazuren op naakt biscuit ( gebakken klei zonder glazuur) van Bizen zijn wereldberoemd. Waar ik het meest van warm loop, zijn de simpele rode vlammende lijnen op een naakte siena-gele scherf. Tijdens onze keramiekreis naar Japan keek ik dan ook stiekem het meest uit naar dit gedeelte van de reis omdat ik heel graag leer hoe die vlammen nou op de scherf komen. En natuurlijk ook om een bizen-kom te mogen aanschaffen en er thuis mijn thee in te kunnen drinken.

pVYseQx8TysPCStR5zCiqqbvEUEEUqFbJBXMTzDr

Bizen is groter dan je denkt

Bizen is geen dorp maar de vroegere benaming van een provincie. Tegenwoordig heet de prefectuur Okayama met de gelijknamige hoofdstad. Zowel ten westen als ten oosten van de stad Okayama vind je nog steeds het oude Bizen. Dat duurde even voordat ik dat doorhad. De kern van de Bizen-traditie ligt rondom het dorp Imbe. En daar gaan we natuurlijk naar toe.

Gk0tuk3cf2l1gNzhVmfutUoYu6ZMheyAlUE0c1l9

Het Bizen City Museum of Art

Het spiksplinternieuwe Bizen City Museum of Art lacht me al vanaf het stationnetje in Imbe tegemoet. Dat is niet zo moeilijk want het ligt er naast.

Dit hypermoderne en goed opgezette museum met daarin een chronologisch overzicht van de Bizen-traditie is heerlijk om te bezoeken. De pottenbaktraditie van Bizen is zelfs vele malen rijker dan ik dacht en mijn rode-lijnen-op siena-gele scherf bleek maar een klein deel van de traditie. Deze hidasuki stijl is nu de meest bekende uiting maar de oorspronkelijke stijl is yohen, een naakt biscuit - dus zonder glauur- die door reductie en asvlokken afgezet op de scherf tijdens de houtstook, een donkere uitstraling geeft met een metaalachtige paarsbruine glans. In het museum zie je de oude stukken vanaf de Momoyama periode (rond 1600) en als je het dorp in loopt kom je tal van pottenbakkerswerkplaatsen tegen die deze stijl tot op de dag van vandaag toepassen. Soms heel traditioneel, dan weer met een moderne twist.

FSBx5465RRsrCudaGnHnFyialTJkONRCP1iFxiuB

Rijststro

O ja, hoe komen die rode lijnen nou op de scherf? De klei van Bizen bevat een enorme hoeveelheid ijzer. De pottenbakkers wikkelen rijststro om de potten - oorspronkelijk om te voorkomen dat de potten in de oven aan elkaar plakten- en dat gaat zo de houtoven in. Tijdens het anagama stoken - een houtstook die wel 10 tot 14 dagen kan duren - reageert het kalium in de stro met het ijzer in de klei en dat veroorzaakt deze charmante rode lijnen op de scherf. Eens kijken of ik dat ook in mijn eigen oven kan nabootsen.

Geschreven door Dimsummer Christel
Zij bezocht onder andere Bizen tijdens onze keramiekreis naar Japan in oktober 2025.

Wilt u ook naar keramiekdorpen in Japan?
Ga dan mee op onze Keramiek-groepsreis of kies een keramiek -bouwsteen die we inrichten naar wens, zelfs eventueel inclusief handson workshops.