Natuurreis Maleis Borneo

Vandaag arriveert u in Kuching, de hoofdstad van Sarawak op Maleisisch Borneo, een prettig beginpunt van uw rondreis door deze veelzijdige regio. Na aankomst heeft u de tijd om op eigen gelegenheid kennis te maken met de stad. Kuching staat bekend om zijn compacte opzet, waardoor veel bezienswaardigheden goed te voet bereikbaar zijn en u in korte tijd een goede indruk krijgt van de verschillende wijken.

In het centrum vindt u diverse oude straatjes, een gezellige boulevard langs de rivier en veel kleine winkels. Verspreid door de stad staan fraaie, oud Brits-koloniale gebouwen waarin tegenwoordig musea, cafés en restaurants zijn gevestigd. Deze panden geven een goed beeld van de koloniale geschiedenis van Sarawak en zijn eenvoudig toegankelijk tijdens een wandeling door het centrum.

In de Chinese wijk kunt u een bezoek brengen aan de Chinese tempels, terwijl u in de Indiase wijk de kruidenmarkt kunt verkennen. Beide wijken liggen op korte loopafstand van elkaar en laten goed de culturele diversiteit van Kuching zien. Een leuke en eenvoudige activiteit is het nemen van de lokale veerboot die u in enkele minuten naar de overkant van de rivier brengt. Hier bevindt zich een oud paleis en een fort, gelegen in een traditioneel Maleise wijk.

In de avond is een bezoek aan de nachtmarkt van Kuching een aanrader. U vindt hier verschillende eetkraampjes waar u kunt kennismaken met de lokale Maleise keuken. De markt is makkelijk bereikbaar vanuit het centrum en vormt een ontspannen afsluiting van uw eerste reisdag op Borneo.

Vandaag maakt u een dagexcursie vanuit Kuching naar het Bako Nationaal Park, een van de bekendste bezienswaardigheden van Sarawak op Maleisisch Borneo. Vanuit het centrum van Kuching rijdt u in ongeveer 35 minuten naar Kampong Bako. Hier stapt u over op een lokale boot, want het park is uitsluitend per boot bereikbaar. Afhankelijk van de weersomstandigheden en de waterstand duurt de overtocht circa 20 minuten. Tijdens deze korte boottocht heeft u al kans om de eerste neusapen en soms zelfs krokodillen langs de mangroves te spotten.

Het Bako Nationaal Park behoort tot de mooiste natuurparken van Maleisië en bestaat uit zeven verschillende ecosystemen. Het park vormt een ideale eerste kennismaking met de natuur van Borneo tijdens uw rondreis. U vindt hier dichte jungle, ruige kliffen, mangrovewouden en kleine stranden. De kans op het zien van wilde dieren is groot. Overal lopen makaken, die soms brutaal en zelfs agressief kunnen zijn. Daarnaast kunt u Silver Leaf Monkeys, neusapen, slangen, varanen, krokodillen, reusachtige krabben en diverse tropische vogelsoorten tegenkomen.

In het park groeien ook de bijzondere Pitcher Plants, vleesetende planten die insecten vangen. Tijdens uw bezoek merkt u bovendien dat er veel insecten aanwezig zijn; het is daarom aan te raden voldoende muggenolie mee te nemen. Samen met een park ranger kunt u kiezen uit verschillende gemarkeerde wandelroutes. De wandelingen variëren in lengte en zwaarte, van korte, lichte paden tot langere tochten door de jungle. In de namiddag kunt u genieten van de zonsondergang, die bij helder weer mooi zichtbaar is vanaf de kustlijnen en kliffen.

Zwemmen in zee rondom het Bako Nationaal Park is niet meer toegestaan. De krokodillenpopulatie is de afgelopen jaren sterk toegenomen en er worden regelmatig krokodillen gezien op plekken waar dit voorheen niet het geval was, waaronder ook bij de stranden van het park. Om veiligheidsredenen wordt zwemmen hier daarom afgeraden en in de praktijk niet meer toegestaan.

In de ochtend wordt u bij uw hotel opgehaald voor de reis naar het Batang Ai Reservaat, gelegen in het binnenland van Sarawak op Maleisisch Borneo. Onderweg maakt u een stop bij de Lachau Bazaar, een levendige lokale markt waar u kleine winkeltjes kunt bezoeken en een indruk krijgt van het dagelijkse leven in de dorpen van deze regio. De lunch wordt geserveerd in een lokaal restaurant in de omgeving van de bazaar, waarna u uw rondreis vervolgt richting Batang Ai.

Begin van de middag arriveert u bij het Batang Ai Reservaat. Dit gebied werd in 1980 aangelegd voor de opwekking van hydro-elektrische energie voor omliggende dorpen. Daarbij ontstond een groot stuwmeer van ruim 20 km², gevoed door vier heldere zijrivieren van de Ai-rivier. Reizen in dit waterrijke gebied gebeurt uitsluitend per traditionele longboat. Veel oorspronkelijke longhouses moesten destijds plaatsmaken voor het reservoir en zijn verplaatst, waardoor er vandaag de dag nog maar weinig authentieke longhouses in de regio te vinden zijn.

In het kleine haventje aan het Batang Ai Meer stapt u in een traditionele houten longboat voor een boottocht van circa anderhalf uur. Afhankelijk van de waterstand komt u in de loop van de middag aan bij de Nanga Sumpa Lodge, gelegen bij een van de weinige oorspronkelijke longhouses die hier nog te vinden zijn. Dit is tevens uw overnachtingsplaats.

Na het diner, dat wordt geserveerd in de Ruai, de gemeenschappelijke gang van het longhouse, brengt u een bezoek aan het Nanga Sumpa Longhouse. U maakt kennis met de Tuai Rumah, het dorpshoofd, en met het Iban-volk. Zij vertellen graag over het dagelijkse leven in het longhouse en hun tradities. In Batang Ai bevinden zich de oudste nederzettingen van de Iban-stam in Sarawak. De Iban vestigden zich hier al in de 15e eeuw, nadat zij vanuit Kalimantan (Indonesisch Borneo) waren aangekomen en zich langs de rivieren rond het Batang Ai Nationaal Park verspreidden.

De Iban stonden vroeger bekend als koppensnellers, een praktijk die inmiddels al lang verboden is. Tegenwoordig zijn zij geïntegreerd in de Maleise samenleving, maar in de jungle leven veel Iban nog steeds volgens traditionele gebruiken. In de longhouses wonen meerdere families samen in één groot, uitgestrekt huis, midden in de natuur van Borneo.

Na het ontbijt vertrekt u samen met een Engelssprekende gids voor een wandeling door de jungle en langs de Delok-rivier, in het groene binnenland van Sarawak op Maleisisch Borneo. De route voert over smalle junglepaden en is van lichte tot matige inspanning, afhankelijk van de omstandigheden. Halverwege stapt u over op een traditionele longboat die u verder stroomopwaarts brengt naar uw bestemming van vandaag: de Enseluai waterval.

Tijdens de boottocht maakt uw kapitein meerdere stops om een demonstratie te geven van de traditionele Iban-manier van vissen. Dit gebeurt vaak met een jala, een handgegooid net, of met grotere vissersnetten die al generaties lang worden gebruikt. Deze korte demonstraties geven een goed beeld van het dagelijkse leven langs de rivieren van Batang Ai.

Bij aankomst bij de waterval heeft u de mogelijkheid om een verfrissende duik te nemen in het heldere water. Aansluitend wordt er een lokaal bereide barbecue geserveerd. Na de lunch vaart u verder de rivier af tot aan de tweesplitsing van de Delok-rivier en de Lalang-rivier. Vanaf hier volgt een junglewandeling van circa 1,5 tot 2 uur naar het Lubok Kasai Jungle Camp. Deze wandeling vraagt een gemiddelde conditie en voert door dicht bebost gebied.

Rondom het kamp worden regelmatig orang-oetans gespot, meestal tijdens de schemering en in de vroege ochtend. Uw gids houdt u hierover op de hoogte. De rest van de avond is ter vrije besteding; optioneel kunt u deelnemen aan een korte wandeling rondom het kamp. Het diner is vanavond inbegrepen.

Let op: zowel de wandelingen als de boottochten zijn afhankelijk van de weersomstandigheden en de waterstand. Ter plaatse kan het programma daarom aangepast worden.

Na het ontbijt maakt u samen met uw gids opnieuw een trektocht door de jungle in de omgeving van het Lubok Kasai Jungle Camp, met als doel het spotten van wilde orang-oetans. De wandelingen voeren over smalle bospaden en vragen een gemiddelde conditie. De routes en de duur van de tochten zijn deels afhankelijk van waar de orang-oetans op dat moment worden waargenomen, waardoor geen vaste wandelpaden worden gevolgd.

De dagelijkse activiteiten zijn flexibel en worden in overleg met uw gids ingepland. Het programma kan hierdoor ter plaatse worden aangepast, zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van de kansen om dieren te zien. Deze manier van reizen zorgt voor een zo natuurlijk mogelijke kennismaking met de jungle van Borneo en haar bijzondere bewoners.

Na de lunch heeft u vrije tijd bij het kamp om te rusten of de omgeving te verkennen. Rond 16.00 uur maakt u nog een laatste wandeling in de directe omgeving, voordat u terugkeert naar het kamp voor de avond.

Na het ontbijt keert u per longboat terug naar het Batang Ai Meer waar uw chauffeur voor u klaarstaat. U keer terug naar Kuching, onderweg zult u een laatste keer stoppen voor de lunch.

In de ochtend stapt u op een binnenlandse vlucht naar Kota Kinabalu, de hoofdstad van de Maleisische deelstaat Sabah in Noord-Borneo. Sabah stond vroeger bekend als Brits Noord-Borneo en Kota Kinabalu als Jesseltown. Van het oorspronkelijke koloniale Jesseltown is echter weinig bewaard gebleven, aangezien de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog grotendeels werd verwoest. Een van de weinige herinneringen aan deze tijd is de Atkinson klokkentoren. Tegenwoordig is Kota Kinabalu een levendige stad met circa 400.000 inwoners en kleurrijke markten waar u een indruk krijgt van het lokale leven.

Mocht u tijd hebben, dan is een bezoek aan de imposante stadsmoskee van Kota Kinabalu de moeite waard. Deze witte moskee ligt aan het water en biedt ruimte aan meer dan 10.000 bezoekers. Tijdens speciale bezoekuren kunt u het interieur bewonderen en meer leren over de architectuur en religieuze gebruiken.

*NB: Voor avontuurlijke reizigers bestaat de mogelijkheid om de top van Mount Kinabalu te beklimmen. Deze pittige 2-daagse trek voert u tot 4.100 meter hoogte en vereist een vroegtijdig vertrek midden in de nacht om de zonsopgang vanaf de top te kunnen zien. Het beklimmen van Mount Kinabalu vereist een permit, dat slechts in beperkte aantallen wordt uitgegeven, waardoor tijdige reservering noodzakelijk is. Het arrangement wordt in dat geval een dag langer.*

Vandaag staat een bezoek aan een van de hoogtepunten van Sabah op het programma: het Kinabalu Nationaal Park, gelegen op ongeveer twee uur rijden van Kota Kinabalu. Het park kreeg in 1964 de status van nationaal park en staat sinds 2000 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Het gebied bestaat uit tropisch regenwoud met een zeer gevarieerde flora en fauna, wat het tot een van de meest bijzondere natuurgebieden van Maleisisch Borneo maakt.

Samen met een naturalist maakt u een wandeltocht door het park en ontdekt u de natuurlijke schoonheid van de omgeving. U bezoekt onder andere de botanische tuin, omgeven door dicht bos en vaak aangeduid als de ‘geheime tuin’, omdat de ingang voor veel bezoekers moeilijk te vinden is. De tuin beslaat slechts 1,4 hectare, maar herbergt een grote diversiteit aan bloemen, planten, endemische soorten, fruitbomen, sierplanten en kruiden. Uw gids zal u enthousiast informeren over de verschillende soorten en hun toepassingen.

De lunch is vandaag inbegrepen en wordt geserveerd in een lokaal restaurant in de omgeving van het park. Halverwege de middag keert u terug naar uw hotel in Kota Kinabalu. De rest van de dag kunt u naar eigen inzicht invullen. Deze excursie wordt uitgevoerd in een klein internationaal gezelschap, waardoor er voldoende ruimte is voor persoonlijke aandacht en vragen tijdens de wandelingen.

Na het ontbijt verlaat u Kota Kinabalu en reist u verder in oostelijke richting naar Sepilok. In de middag arriveert u in deze bekende bestemming voor natuur- en dierenliefhebbers. Sepilok herbergt onder andere het Orang-oetang opvangcentrum en het Sun Bear Conservation Centre. Bij het Orang-oetang centrum worden jonge of gewonde orang-oetans opgevangen en begeleid in hun rehabilitatie, zodat zij uiteindelijk weer zelfstandig in de jungle kunnen overleven. Optioneel kunt u een korte video bekijken over het leven van de orang-oetans op Borneo en het revalidatieproces.

Het Sun Bear Conservation Centre richt zich op de Maleise beer, de kleinste beer ter wereld die uitsluitend in Zuidoost-Azië voorkomt. Door ontbossing en illegale jacht staat deze soort onder druk. In het centrum worden de beren opgevangen en indien mogelijk gerehabiliteerd, zodat zij weer een kans krijgen in hun natuurlijke leefomgeving.

De rest van de dag is ter vrije besteding, zodat u op eigen gelegenheid beide centra kunt bezoeken. Een bijzonder moment is de voedertijd voor de orang-oetans, die dagelijks om 15:00 uur plaatsvindt. Dit is een goede gelegenheid om de dieren van dichtbij te observeren terwijl zij worden gevoerd.

NB: Vandaag is een lange reisdag. Om reistijd te besparen, is het eventueel mogelijk om een binnenlandse vlucht te nemen. Extra kosten en beschikbaarheid zijn op aanvraag.

In de ochtend wordt u opgehaald door uw gids en naar de haven van Sandakan gebracht, vanwaar u aan een prachtige boottocht over de machtige Kinabatangan Rivier begint. Tijdens de rit stroomafwaarts door de ongerepte mangroves heeft u al de kans om de eerste neusapen te spotten. Na ongeveer 1,5 uur varen bereikt u uw lodge, waar u hartelijk wordt ontvangen met een welkomstdrankje en een lunch.

Na de lunch kunt u even ontspannen of de directe omgeving van de lodge op eigen gelegenheid verkennen. Om 16:00 uur staat een eerste boottocht gepland langs de oevers van de Kinabatangan Rivier. Tijdens deze tocht is de kans groot om neusapen te zien, maar ook vele vogelsoorten passeren de revue. Wie weet komt u zelfs oog in oog te staan met wilde orang-oetans die in het gebied leven.

De Kinabatangan Rivier is met een lengte van 560 km de langste rivier van Sabah. Ze ontspringt in het zuidwesten van de staat en stroomt dwars door het hart van Sabah richting de Suluzee, ten zuidoosten van Sandakan. Langs haar oevers vindt u een grote variëteit aan natuurgebieden: tropisch regenwoud, oxbow-meren, mangrovebossen en overstromingsgebieden. Deze rijke mix van vegetatie trekt een grote verscheidenheid aan wilde dieren aan. Langs de rivier leven onder andere neusapen, orang-oetans, pygmee-olifanten, gibbons, spookdiertjes, verschillende apensoorten, neushoornvogels en krokodillen. In de komende dagen maakt u meerdere boottochten en wandelingen om deze uitgestrekte rivier en haar wildlife verder te verkennen.

U wordt wakker met de geluiden van de jungle als achtergrondmuziek. Vroeg in de ochtend stapt u aan boord van een boot voor een tocht naar het Ox-bowmeer, een bocht van de Kinabatangan Rivier. Hier kunt u wilde dieren spotten en genieten van de rust en het rijke ecosysteem van de langste rivier van Sabah. Aansluitend maakt u een trektocht langs de oevers van de rivier, begeleid door uw ranger, die u meer vertelt over de flora, fauna en het gedrag van de dieren in dit gebied.

Na de wandeling keert u terug naar de lodge voor uw ontbijt en heeft u tijd om te ontspannen. Rondom de lodge leven veel vogelsoorten, waaronder verschillende soorten ijsvogels en de indrukwekkende neushoornvogels, die u eventueel zelf kunt observeren of fotograferen.

Aan het einde van de middag maakt u nog een laatste boottocht over de Kinabatangan Rivier. Tijdens deze tocht is de kans groot om neusapen, makaken, neushoornvogels en wellicht zelfs wilde orang-oetans of pygmee-olifanten te zien. Deze excursies geven een uitgebreid beeld van het bijzondere wildlife dat deze rivier en haar omliggende bossen rijk is.

Helaas komt er een einde aan uw verblijf in dit prachtige natuurreservaat. U reist per boot terug naar Sandakan en wordt bij aankomst naar uw hotel gebracht. Sandakan is een charmant havenplaatsje met een ontspannen sfeer, waar u nog de tijd heeft om de stad te verkennen.

Bezoek bijvoorbeeld een traditioneel vissersdorpje op palen, verken de kleurrijke Chinese tempels of slenter over de dagelijkse markt waar lokale producten en verse vis worden aangeboden. ’s Avonds kunt u genieten van een smakelijke maaltijd bij een van de straatstalletjes op de boulevard, terwijl u het uitzicht op de haven en de zee bewondert.

’s Ochtends wordt u naar de haven van Sandakan gebracht. Hier stapt u over op een boot die u in ongeveer 1,5 uur naar het tropische eiland Lankayan brengt.

Lankayan is een koraaleiland met witte zandstranden, omgeven door azuurblauw, helder water. Een perfecte plek om te duiken, snorkelen of gewoon lekker luieren. Een ideale afsluiter van de reis door Borneo!

Pulau Lankayan is een mini-'bounty' eilandje met hagelwitte stranden, dat wordt omgeven door een helderblauwe oceaan. In nog geen half uur loopt u het eilandje rond. Behalve ultiem ontspannen, zwemmen, zonnen, snorkelen of duiken is er verder ook niet zo veel te doen. Lankayan biedt dan ook een ideale plek om uw reis door Borneo af te sluiten en om slechts te genieten van het natuurschoon van dit idyllische eiland!

Nog een extra dag op Lankayan ter besteding.

Er komt helaas een einde aan het verblijf op het heerlijke Lankayan eiland. Per ferry reist u weer terug naar Sandakan vanwaar u weer terug naar huis vliegt.