Pamir Highway Explorer

Bij aankomst in de hoofdstad van Tadzjikistan, Dushanbe, wordt u op de luchthaven verwelkomd en naar uw voor u geboekte hotel gebracht. Dushanbe is een relatief kleine, aangename stad met een typisch Centraal-Aziatische sfeer. Vooral op de levendige bazaar komt deze charme tot leven: hier ziet u mannen in leren laarzen en lange jassen, vrouwen in gebloemde jurken en een eindeloze variëteit aan producten, van verse specerijen tot handgemaakte ambachten.

Een aanrader voor een culturele start van uw rondreis is een bezoek aan het Museum of National Antiques. Hier ontdekt u een indrukwekkende collectie historische opgravingen en bijzondere artefacten uit Tadzjikistan. Het hoogtepunt van het museum is het liggende boeddhabeeld, dat momenteel het grootste van Centraal-Azië is, nadat de Boeddhabeelden bij Bamiyan in Afghanistan door de Taliban werden vernietigd.

Tijdens een ontspannen wandeling door de stad kunt u de centrale Rudakhi boulevard verkennen. Hier vindt u de prachtige Yakoub moskee, het imposante standbeeld van Somoni en de nabijgelegen landkaart van het historische Rijk der Samanieden. Ook staat hier de immense vlaggenpaal (165 meter) en ziet u het Nationaal Paleis en de Nationale bibliotheek. Dit hele stadsdeel is helemaal opnieuw gebouwd en vormt nu het moderne hart van de stad.

Dushanbe heeft ook nog veel oude sovjet-mozaieken, die helaas steeds meer verdwijnen. Mocht u hierin geinteresseerd zijn, laat het ons dan weten.

Het avontuur begint zodra u Dushanbe verlaat voor een onvergetelijke tocht door Tadzjikistan. Vandaag staat een lange, avontuurlijke dag op het programma van zo'n 8 uur rijden. U verlaat het vruchtbare, groene landschap van het zuiden en rijdt richting de grensregio met Afghanistan. Onderweg steekt u de Shurobod pas over, gelegen op 2267 meter hoogte, en bereikt u de imposante Panjrivier. Deze rivier, die u de komende dagen zal volgen, vormt de natuurlijke grens tussen Tadzjikistan en Afghanistan en markeert het begin van een steeds ruiger en woester landschap.

Net als tijdens de rest van de tocht is het moeilijk precies te voorspellen hoe lang deze reisdag precies zal duren. De reistijd hangt af van de staat van de wegen, mogelijke wagenpech en eventuele vertragingen bij grens- of controleposten. Het onvoorspelbare karakter van de route voegt juist een spannend tintje toe aan deze rondreis door het hart van Centraal-Azië.

U arriveert uiteindelijk in de grensplaats Kalaikhum, het officiële begin van de Pamirregio. Hier treedt u het leefgebied van de Pamiri’s binnen, de trotse bewoners van Gorno-Badakshan. De Tadzjiekse cultuur maakt plaats voor de unieke tradities en gebruiken van deze bergbevolking. 

Het eerste deel van de dag volgt u de kronkelende Panjrivier, waarbij u aan de overkant voortdurend Afghaans grondgebied in het oog houdt. Het uitzicht op de bergachtige grens en de ruige oevers van de rivier maken dit deel van de route indrukwekkend en fotogeniek. Na enkele uren verlaat u de Pamir Highway en rijdt u naar de Bartangvallei. Deze afgelegen en ruige vallei behoort tot de meest spectaculaire gebieden van Tadzjikistan. De tocht voert over smalle, onverharde bergwegen door een desolaat en indrukwekkend berglandschap, waarbij elke bocht nieuwe uitzichten op steile kliffen, diepe ravijnen en traditionele dorpen biedt.

Bij de ingang van de vallei bij Rushan kunnen liefhebbers een wandeling maken naar Jizev, een dorpje alleen te voet bereikbaar (5 kilometer, 2-3 uur bergopwaarts, totale wandeling 3-4 uur). Dit sprookjesachtige plaatsje ligt schilderachtig verscholen tussen twee bergmeren en is alleen te voet bereikbaar via een avontuurlijke hangbrug en een klim door de vallei. Het dorpje zelf ligt op 2400 meter

U overnacht in het authentieke dorpje Khijez, waar u gastvrij wordt ontvangen in een lokale homestay.  Het is een uur of 5 a 6 rijden van Kalaikhum naar Khijez, gelegen op 2000 meter.

Vandaag keert u terug naar de Pamir Highway en volgt u opnieuw de kronkelende Panjrivier, die zich door het ruige gebergte slingert. Onderweg komt u langs bijzondere overblijfselen uit het recente verleden: soms zijn er resten van wegroestende tanks te zien, achtergelaten door het Sovjetleger tijdens hun terugtocht uit Afghanistan. Let goed op de borden met ‘Mini’, die waarschuwen voor mijnenvelden. Gelukkig zijn er inmiddels teams bezig met het opruimen van deze mijnen, maar het kan nog enige tijd duren voordat het hele gebied veilig is.

In de loop van de middag bereikt u Khorog, de hoofdstad van de Gorno-Badakshan Autonome Regio en gelegen op 2100 meter. Het is een uur of 3 a 4 rijden naar Khorog. Hier overnacht u in een comfortabel hotel en kunt u genieten van een maaltijd in een van de lokale restaurantjes. Khorog heeft een kleine, gezellige bazaar waar u wat inkopen kunt doen en de mogelijkheid om te e-mailen of te internetten, al kunnen stroomstoringen dit soms bemoeilijken. Khorog vormt een ontspannen tussenstop en biedt een mooi inkijkje in het dagelijks leven van de Pamiri’s, te midden van de indrukwekkende Pamirbergen.

Vandaag gaat de reis de legendarische Wakhan-vallei in, een regio van enorm historisch en cultureel belang. In de 19e eeuw diende Wakhan als een strategische bufferzone tussen het Russische en het Britse Rijk tijdens de "Great Game". Diep in het hart van Azië laat deze vallei perfect zien waarom de Pamir bekendstaat als het "Dak van de Wereld". 

Terwijl u vanuit Khorog naar het zuiden rijdt richting Ishkashim, opent het landschap zich in brede valleien die worden omringd door torenhoge, met sneeuw bedekte toppen. Kraakheldere rivieren, hooggelegen woestijnen en vruchtbare stroken landbouwgrond strekken zich uit langs de Panj-rivier, met een ononderbroken uitzicht op dorpen en bergen aan de Afghaanse kant.
De eerste historische tussenstop is het fort van Kah-Kakha, dat teruggaat tot de 3e eeuw. Vanaf hier geniet u van een weids uitzicht over de Wakhan-corridor, Afghanistan in.
U vervolgt de weg en maakt een uitstapje bergopwaarts voor een bezoek aan het indrukwekkende fort van Yamchun, dat op dramatische wijze boven de valleibodem troont. Onder het fort ligt de beroemde warmwaterbron Bibi Fatima, een heilige plek waar bezoekers kunnen ontspannen in natuurlijk warm mineraalwater.
In het dorp Yamg bezoekt u het gereconstrueerde huis van de soefi-geleerde en mysticus Mubarak Kadam (d. 1910). Vlakbij staat een stenen pilaar met een gat, die door hem werd gebruikt om de zonnekalender te berekenen — een fascinerend inkijkje in vroege wetenschappelijke kennis in de regio.
De laatste stop van de dag is het dorp Vrang, de thuisbasis van een opmerkelijk boeddhistisch complex uit de 4e tot 7e eeuw, dat getuigt van de oude Zijderoute-culturen die hier ooit bloeiden.
Tegen de avond komt u aan in Zong, gelegen op 2900 meter en een van de meest oostelijke dorpen van de Wakhan-vallei, waar u incheckt bij een lokale homestay en geniet van traditionele Pamiri-gastvrijheid. Reken op 7-8 uur rijden vandaag.

Vandaag laat u de Wakhan Corridor achter u en vervolgt u uw reis diep het oostelijke deel van de Pamirs in. U doorkruist de Kargushpas op 4344 meter hoogte, een bergpas die reusachtige vergezichten biedt over de uitgestrekte, desolate hoogvlakten. Onderweg passeert u ijsbedekte meren en eenzame militaire posten, en merkt u direct dat het landschap volledig anders is dan in de Wakhan Corridor. Waar daar soms nog een groen veldje of een paar bomen te vinden waren, is hier alles kaal en woest. De regio wordt slechts bewoond door enkele Kirgizische nomaden met hun kudden yaks.

U ziet spiegelende bergmeren die elk hun eigen betovering hebben. In sommige plaatsjes zijn nog barakken, wegroestende containers en andere overblijfselen uit de Sovjettijd te vinden, maar langzaam worden deze vervangen door stenen huizen en betere voorzieningen. De omgeving is adembenemend en nodigt uit tot korte wandelingen bij de meren Bulunkul en Yashikul. Houd er rekening mee dat u zich op grote hoogte bevindt (ongeveer 3800 meter), dus neem de tijd en doe het rustig aan om te acclimatiseren.

U vervolgt de reis over de Pamir Highway naar Murghab, gelegen op 3600 meter. Reken op een uur of 6-7 rijden.

Na het ontbijt vertrekt u uit Murghab voor een panoramische excursie naar het Karakul-meer, een van de meest spectaculaire hooggelegen meren van Centraal-Azië. De rit volgt de legendarische Pamir Highway en voert over uitgestrekte hoogvlaktes en door indrukwekkende berglandschappen. Onderweg passeert u de hoogste delen van de route, waaronder de Ak-Baitalpas (4.655 m), met een adembenemend panoramisch uitzicht op de omliggende Pamir-ketens.
 Bij aankomst bij het Karakul-meer (3.915 m) is er tijd voor een wandeling langs de oever, te genieten van het opvallende contrast tussen het azuurblauwe water en de met sneeuw bedekte toppen, en een bezoek te brengen aan het nabijgelegen Kirgizische dorp om het lokale leven in deze afgelegen regio te observeren. Het meer ligt in een meteorietkrater en wordt omringd door een van de ruigste landschappen van de Pamir.
Na de lunch en vrije tijd bij het meer keert u 's middags terug naar Murghab, waarbij u op de terugweg geniet van een ander licht en nieuwe perspectieven. Overnachting in Murghab.

U keert terug over de Pamir Highway, een eindeloze streep asfalt die zich een weg baant door een verlaten, woest hoogland.

De rit van vandaag voert door enkele van de meest indrukwekkende en diverse landschappen van de Pamir, waarbij uitgestrekte hoogvlaktes geleidelijk plaatsmaken voor diepe rivierdalen. Onderweg passeert u afgelegen nederzettingen, grazende jakken en weidse berglandschappen die zijn gevormd door wind en tijd. De weg daalt gestaag af naarmate de vallei van de Panj-rivier dichterbij komt, die de natuurlijke grens vormt tussen Tadzjikistan en Afghanistan.
Als het weer en de wegomstandigheden het toelaten, maakt u fotostops om te genieten van het veranderende landschap en de panoramische uitzichten. Na 7-8 uur rijden bereikt u weer Khorog, het bruisende hart van de Gorno-Badakshan Autonome Regio, waar u kunt overnachten en de indrukken van deze indrukwekkende etappe van uw rondreis kunt laten bezinken.

U vervolgt uw reis en rijdt opnieuw langs de grens met Afghanistan. Onderweg passeert u verschillende traditionele Tadzjiekse dorpjes, waar u een indruk krijgt van het dagelijkse leven in deze afgelegen regio. De Afghaanse dorpen liggen aan de overkant van de Panjrivier en kunt u slechts van een afstand bewonderen, wat de grenssituatie duidelijk voelbaar maakt.

Na een dag vol indrukwekkende landschappen en grenslandschappen komt u na 6-7 uur rijden aan in Kalaikhum, waar u wederom overnacht. 

Na het ontbijt vertrekt u uit Kalai Khum en begint aan de terugreis naar Dushanbe via de bergweg over de Khoburubot-pas (3.252 m), ook wel bekend als de Westelijke Pamir-route.

Deze route biedt een compleet ander landschap vergeleken met de vallei van de Panj-rivier, met een hooggelegen bergdecor, diepe kloven en afgelegen dorpen onderweg. De rit is een van de meest pittoreske delen van de reis en voert door ruige, minder bereisde gebieden waar u kunt stoppen voor foto's en korte pauzes om te genieten van de omringende natuur.

De weg daalt vanuit de hoge bergen geleidelijk af richting het laagland naarmate u de hoofdstad nadert. Aan het einde van de middag of begin van de avond komt u aan in Dushanbe, wat het einde markeert van uw Pamir-avontuur.

U wordt naar de luchthaven van Dushanbe gebracht voor uw vlucht terug naar huis of individuele voortzetting van uw reis.