Tibet rondreis naar Mount Kailash

U vliegt naar Gongkar, de luchthaven nabij Lhasa. Vanaf hier is het ongeveer een uur rijden naar de stad.

Lhasa is nog steeds het kloppend hart van Tibet. Vanuit de verste uithoeken van het land komen vele Tibetanen op pelgrimstocht naar de stad, met als belangrijkste doel de Jokhang-tempel, het heilige centrum voor de Tibetaanse gelovigen. In het centrum van Lhasa ziet u dan ook veel pelgrims uit de streken Amdo en Kham, vaak prachtig gekleed en vol toewijding.

Het oude centrum van Lhasa wordt gedomineerd door het Potala-paleis, de eeuwenoude verblijfsplaats van de Dalai Lama’s en zonder twijfel een van de meest indrukwekkende bouwwerken ter wereld. De massieve muren en het imposante silhouet van het paleis vormen nog steeds het iconische beeld van de stad.

Vandaag maakt u een excursie per auto naar de kloosters van Drepung en Sera. Het Drepung-klooster ligt acht kilometer ten westen van Lhasa en bestaat uit een reeks witte gebouwen die opgestapeld zijn tegen de Gyengbuwudze-berg. Gesticht in 1416, was Drepung ooit het grootste en rijkste klooster ter wereld. Ook politiek heeft het klooster lange tijd een belangrijke rol gespeeld. Als u geluk heeft, kunt u hier nog een dienst bijwonen met reciterende monniken, rinkelende bellen, schallende trompetten en doffe, monotone trommelslagen.

Het Nechung-klooster, op twintig minuten lopen van Drepung, huisde eeuwenlang het staatsorakel van Tibet, dat invloed had op alle staatsbeslissingen. De wandeling van Drepung naar Nechung is zeker de moeite waard: u volgt een deel van de kora van Drepung, samen met vele pelgrims, en geniet van uitzichten over de vallei van Lhasa.

Sera ligt drie kilometer ten noorden van Lhasa, aan de voet van de Tatipu-heuvel. Het klooster is kleiner dan Drepung, maar was ooit bijna even rijk en machtig en stond bekend om zijn tantrisch onderwijs. ’s Middags kunt u soms een bijeenkomst in de zogenaamde ‘debattuin’ meemaken, waar tientallen monniken met veel handgeklap met elkaar debatteren—aangrijpend en levendig om te zien.

Onder begeleiding van een gids bezoekt u te voet de Jokhang-tempel, Barkhor en het Potala-paleis. Een van de mooiste plekken om kennis te maken met het religieuze Tibetaanse leven is de Barkhor. Het plein, de heilige Jokhang-tempel, de markt en de pelgrimsroute rondom de tempel zijn altijd druk. Het pelgrimscircuit wordt omzoomd door winkels, kraampjes en straatverkopers die gebedsvlaggen, bontmutsen, tempelklokken, gebedssnoeren, thanka’s, beelden, schoenen, yakboter en nog veel meer verkopen. Vooral ’s morgens en in de namiddag is het zo druk dat u vanzelf met de pelgrims in de goede richting loopt, namelijk met de klok mee.

De Jokhang-tempel is tussen 638 en 647 gebouwd in opdracht van koning Songtsen Gampo om een Boeddhabeeld te plaatsen dat naar Tibet werd gebracht als bruidschat van koningin Bhrikuti, zijn Nepalese bruid. Na zijn dood verplaatste de Chinese prinses Wencheng het Boeddhabeeld Jowo Sakyamuni vanuit de Ramoche-tempel naar de Jokhang. Tot op de dag van vandaag staat dit imposante beeld, bezaaid met edelstenen, centraal in de pelgrimage.

Uiteraard bezoekt u ook het indrukwekkende Potala-paleis. Met dertien verdiepingen en meer dan 117 meter hoge muren bepaalt het nog steeds het stadsbeeld van Lhasa. Het paleis diende als winterresidentie van de Dalai Lama’s en bestaat uit een wit en een rood paleis, met daartussen een klein geel gebouw. Het witte paleis was voor seculier gebruik en bevat woonvertrekken, kantoren, het seminarium en de drukkerij. Het rode paleis had een religieuze functie en herbergt talloze tempels en gouden tombes van eerdere Dalai Lama’s. Deze tombes worden nog steeds bezocht door duizenden pelgrims die hier hun yakboter offeren; de yakboterlampjes branden in overvloed. Op de bovenste verdieping vindt u de slaapvertrekken, studeervertrekken en een kleine bibliotheek van de huidige Dalai Lama.

U kunt ook over de binnenplaats wandelen waar vroeger grote religieuze festivals werden gehouden. Tegenwoordig is deze meestal leeg, op een enkele pelgrim of toerist na. Even buiten het Potala-paleis, in de heuvel Chagpo Ri, ligt Palha Lupuk. Deze grot staat bekend om beeldhouwwerken die uit de rots zijn gehouwen, veelal boddhistava’s, waarvan sommige ongeveer 1000 jaar oud zijn.

Vandaag begint u aan een prachtige tocht over de Friendship Highway. Ongeveer een uur buiten Lhasa begint de beklimming van de Khamba-pas (4694 meter), vanwaar u een adembenemend uitzicht heeft over het Yamdrok Tso. U daalt vervolgens af en rijdt enige tijd langs dit schitterende turkooizen, heilige meer.

Bij de 5010 meter hoge Karo-pas heeft u uitzicht op het glinsterend witte ijs van de gelijknamige gletsjer. Talloze wapperende gebedsvlaggen en een klein tempeltje markeren de top van de pas, een typisch beeld voor Tibetaanse bergpassen.

Daarna daalt u verder af naar Gyantse. Onderweg rijdt u langs het prachtig blauw gekleurde Manla reservoir. Dit op 3950 meter gelegen stadje heeft van alle steden in Centraal-Tibet het beste haar Tibetaanse karakter behouden. Gyantse is historisch en cultureel van groot belang: u kunt hier de enige overgebleven Newari Chorten (stoepa) in Tibet bezoeken. De Pango Chorten of Kumbum, gebouwd in 1427, is een prachtig voorbeeld van vijftiende-eeuwse Newari-kunst. De Newari’s uit de Kathmandu Vallei in Nepal waren vroeger veelgevraagde kunstenaars in Tibet en Bhutan. Boven het stadje torent de dzong (fort) van Gyantse, een indrukwekkend baken van de rijke geschiedenis van deze regio.

U verlaat het stadje Gyantse en rijdt dwars door een belangrijk landbouwgebied van Centraal-Tibet. In het juiste seizoen ziet u de Tibetanen hun land bewerken of oogsten. Onderweg kunt u desgewenst een stop maken bij het Shalu Klooster. Dit kleine kloostertje heeft een karakteristiek Chinees dak en prachtige muurschilderingen.

Daarna komt u aan in Shigatse, een van de grootste Tibetaanse steden. Shigatse ligt op een hoogte van 3900 meter, vlakbij de samenvloeiing van de Yarlong Zangbo en de Nyangchu Rivier. Deze op één na grootste stad van Tibet heeft slechts een klein authentiek gedeelte weten te behouden rond de ingang van het Tashilhunpo Klooster. Dit imposante klooster is in 1447 gesticht door Zongkapa’s neef en discipel Gedundrub, die tevens de eerste Dalai Lama was. Later werd Tashilhunpo de zetel van de Panchen Lama. U kunt het klooster bezoeken en volg ook zeker de pelgrims op de kora rond het klooster, die u onder meer langs de thangamuur brengt. Tijdens grote festivals wordt hier een reusachtige thangka (Tibetaanse rolschildering) uitgerold.

Vanuit Shigatse rijdt u via een adembenemend mooie weg naar de ingang van het Qomolangma Nature Preserve, het indrukwekkende natuurpark waarin de Mount Everest ligt. Het park wordt doorkruist door onverharde paden, waardoor het reizen moeizaam is, maar het landschap en de uitzichten maken dit ruige traject absoluut de moeite waard. Na de beklimming van de Tso La pas (4950 meter) nadert u steeds dichter de majestueuze bergen.

Vanaf de Friendship Highway stapt u over op een shuttle bus van de overheid die u naar Rongbuk brengt, waar een klein klooster ligt aan de voet van het ‘eerste’ Everest Base Camp. Vanaf het dorp is het nog ongeveer 4 kilometer naar het tentenkamp, te voet of met uw vervoer. Vanuit het tentenkamp vertrekken shuttlebusjes naar het basiskamp, een rit van circa 20 minuten.

In Rongbuk kunt u een klein kloostertje bezoeken of gewoon ontspannen bij de kachel in het restaurant naast het guesthouse. Met een kopje thee geniet u van de laatste zonnestralen die de top van de Mount Everest oranje kleuren – een moment om nooit te vergeten. Uiteraard hangt het uitzicht af van de weersgesteldheid; soms blijft de reusachtige berg deels in de wolken gehuld. U overnacht deze nacht op grote hoogte, wat goed merkbaar is door de ijle en koude lucht.

's Ochtends wordt u wakker met hopelijk een fantastisch zicht op Mt. Everest. Vervolgens per shuttle bus weer naar de Friendship Highway en dan verder naar Sakya. 
Onderweg steekt u de 5200 meter hoge Pang La pas over, met uitzichten op achtduizenders als Mt. Everest, Cho Oyu, Lhotse, Makalu en Shishapangma.

Na de pas verder naar Sakya, een schilderachtig dorp dat prachtig tegen de berghelling is gelegen. Vanuit de verte torent het ommuurde, fortachtige Sakya-klooster al hoog boven het dorp uit. Het klooster, centrum van de ooit zeer machtige Sakyapa-sekte, is grotendeels gespaard gebleven van de verwoestingen tijdens de Culturele Revolutie. Daardoor zijn de unieke bibliotheek en de oude wandschilderingen nog in vrij goede staat. Het klooster en de huizen in het dorp zijn geverfd in kenmerkende rode en witte verticale banen, een herkenbaar symbool van de Sakya-stroming binnen het Tibetaans boeddhisme.

Sakya zelf is een rustig dorpje. Mannen hangen wat rond bij de biljarttafels of crossen door het dorp op hun motoren, terwijl kinderen zich vooral vermaken met de toeristen.

U rijdt letterlijk over het dak van de Wereld, een enorme uitgestrekte vlakte op grote hoogte. Onderweg uitzocht op de Himalaya, diverse dorpjes, Tibetaanse nomaden en uiteraard gaat u weer een aantal bergpassen over, waarvan de hoogste de Saka La is op 5089 meter.
Uiteindelijk komt u aan in Saga, aan de oevers van de Yarlung Tsangpo-rivier, is de laatste stad van enige grootte op en een logische overnachtingsplaats op weg naar Mt Kailash. Er is weinig te zien in de stad maar u kunt de tijd goed gebruiken om voorraden in te slaan, e-mails te checken en uzelf een uitgebreide wasbeurt te geven. 

U reist naar Darchen (4560 meter), een kleine nederzetting van grote spirituele betekenis. Dit is het startpunt van de beroemde kora rondom Mount Kailash, een pelgrimsroute die als zeer heilig wordt beschouwd. Het dorpje zelf bestaat uit slechts enkele gebouwen en een aantal tenten, maar de omgeving straalt een diepe religieuze betekenis uit.

Mount Kailash is een heilige berg voor drie religies: het boeddhisme, het hindoeïsme en het Böng-geloof. Vanuit heel Tibet en India komen jaarlijks duizenden pelgrims naar deze plek om de kora te lopen. Elke volledige cirkel rondom de berg (kora) wordt gezien als een stap dichter bij nirvana. In het hindoeïsme wordt de berg Mount Meru genoemd en verondersteld te worden bewoond door Shiva. Tibetanen noemen de berg Kang Rinpoche, wat “Heilige Juweel van Sneeuw” betekent.

De berg is niet alleen religieus bijzonder, maar ook geografisch: rondom Mount Kailash ontspringen vier van de belangrijkste Aziatische rivieren, namelijk de Indus, Brahmaputra (in Tibet bekend als Yarlung Tsangpo), Sutlej en de Ganges.

Vanuit Darchen heeft u bovendien een prachtig zicht op de imposante Indiase berg Gurla Mandata, met een hoogte van 7728 meter, die majestueus boven de omgeving uittorent.

U begint aan de driedaagse kora rondom Mount Kailash, een 52 kilometer lange pelgrimstocht die zowel fysiek zwaar is vanwege de grote hoogte als spiritueel bijzonder indrukwekkend. Samen met duizenden pelgrims loopt u rond deze heilige berg, een ervaring die voor gelovigen als levensveranderend wordt beschouwd. 

De berg is heilig in maar liefst 4 religies, het boeddhisme, hindoeisme, jainisme en het Tibetaanse bon-geloof. Deze laatsten lopen de kora niet met de klok mee, maar tegen de klok in.
Uw bagage wordt comfortabel door yaks gedragen, zodat u zich kunt concentreren op de tocht zelf. De feitelijke kora begint bij Tarboche, waar bij de vlaggenstok jaarlijks het Saga Dawa-festival wordt gehouden, een van de belangrijkste Tibetaanse religieuze feesten. De eerste dag is lang, maar relatief gemakkelijk te wandelen. Onderweg overnacht u in kleine kloostertjes of in tenten, vaak tegenover de noordflank van Mount Kailash, waardoor u al tijdens de eerste dag kunt genieten van spectaculaire uitzichten op de heilige berg.

De eerste dag is een geleidelijke klim van zo'n 9 uur lopen (22 kilometer). Via Tarboche komt u uiteindelijk aan bij het Drira Phuk klooster, nadat u ook het kloostertje van Choku bent gepasseerd. U overnacht in een heel eenvoudig guesthouse bij het klooster, op 4900 meter hoogte.

Vandaag wacht het zwaarste deel van de kora: de oversteek van de Dolma La-pas (5630 meter), van Dirapuk Gompa naar Zutulpuk Gompa. Dit is een lange en uitdagende dag, zowel fysiek door de hoogte en de steile paden, als mentaal vanwege de inspanning. Reken op zo'n 10 uur lopen over 20 kilometer.
Na een vroeg en eenvoudig ontbijt begint de stijging direct. U passeert een veld waar pelgrims traditionele offers achterlaten, zoals kledingstukken, nagels en haren, een symbool van spirituele overgave. Vervolgens begint de echte klim: de steile helling van de Dolma La, waar soms sneeuw en ijs het pad extra zwaar maken. Bovenop de pas wappert het gebruikelijke kleurrijke lint van gebedsvlaggen, een prachtig gezicht in de ijle lucht.
Na de pas zie je gelijk een (meestal bevroren) meer liggen, het Thukpe dzingpu meer.

 Ongeveer anderhalf uur na de top bereikt u Shapje Datok, waar een theehuis is om even op adem te komen. Houd er rekening mee dat er tot hier geen andere voorzieningen zijn voor eten of drinken. De afdaling vanaf de pas kan pittig zijn, vooral bij sneeuw of ijs, en voert u langs enkele kleine heilige bergmeertjes. Vanaf Shapje Datok is het nog een relatief gemakkelijk traject van ongeveer vier uur naar Zutulpuk Gompa, met onderweg een of twee theehuizen waar u wat kunt verfrissen.

De laatste dag van de kora is, afgezien van de hoogte, een gemakkelijke dag van zo'n 4 uur lopen. U loopt nu weer richting de vlakte waar Darchen ligt. Het laatste traject naar Darchen hoeft doorgaans niet meer te voet afgelegd te worden, maar kan tegenwoordig per bus. Na een korte stop in Darchen, om te lunchen en eventueel een douche te nemen in het badhuis, rijdt u meteen door naar Menshi (Möntser). 

Vanaf Darchen is het nog ongeveer een uur rijden (ca. 65 km) over een goede geasfalteerde weg. Na aankomst in het guesthouse in Menshi, heeft u nog tijd om het Thirtapuri-klooster te bezoeken.

U rijdt naar het plaatsje Tsada (ook wel Zanda / Tsamda), de uitvalsbasis om de imponerende ruines van de vroegere hoofdsteden van het Guge koninkrijk te bezoeken. De omgeving is prachtig, een bizar maanlandschap, waar de Sutlej rivier doorheen kronkelt. In deze omgeving lag ooit het beroemde rijk van Guge met de hoofdsteden Tsaparang en Tholing.
Onderweg passeert u diverse zgn. 'regenboog bergen', vanwege de vele geërodeerde kleuren in de rotsen. Ook kunt u de grotten van Dungkar en Piyang bezoeken, vol 1000 jaar oude muurschilderingen.

's Ochtends brengt u een bezoek aan Tsaparang en Tholing, uit het legendarische Guge rijk. De oude hoofdstad Tsaparang bestaat uit twee delen, een boven- en een onderstad, omgeven door een maanlandschap. Het klooster van Tholing stamt uit 997 en was eeuwenlang het belangrijkste klooster in dit deel van Tibet.

's Middags reist u verder naar het Chiu (Sparrow) klooster, 33 km ten zuiden van Darchen en geniet een fantastische locatie bovenop een steile heuvel met uitzicht op het Manasarovar-meer. Op de top van de kronkelende stenen trappen van dit sprookjesachtige bouwwerk krijgt u een fantastisch uitzicht op het Manasarovar meer en op een heldere dag doemt Mt Kailash dramatisch op naar het noorden.

Over de zuidelijke route keert u terug naar Saga. Deze weg is korter, maar de kwaliteit van de route is ook aanzienlijk slechter en er moeten verschillende rivieren worden overgestoken. Bij zware regenval kan dit tot vertragingen leiden. De eerste stop is Paryang (4750 meter).

Kyrong is de laatste plaats die je ziet als je Tibet verlaat om naar Kathmandu te gaan. De prachtige Kyrong-vallei wordt omgeven door weelderige groene heuvels bedekt met dennen- en sparrenbomen. Met sneeuw bedekte bergen doemen aan alle kanten boven de vallei uit, en als je door dit prachtige natuurlijke landschap naar beneden rijdt, is het uitzicht op de toppen bij helder weer een van de meest opvallende bezienswaardigheden van elke rondreis door Tibet

Een avontuurlijke tocht brengt u over de grens naar Nepal. U reist naar de Tibetaanse grensplaats Kyrong en neemt afscheid van gids en chauffeur. Via een hangbrug wandelt u naar de overkant. Na de douaneformaliteiten daalt u langzaam, over een hobbelige weg, Nepal in. U rijdt verder naar Kathmandu, wat ook het eindpunt van deze reis.

Een dag om bij te komen van de reis door Tibet en om Kathmandu en omgeving te verkennen. U kunt een wandeling maken over het overweldigende Durbar Square, vol met tempels, paleizen en pagodes, of breng een bezoek aan de tempel van Kumari, een levende godin. Het hindoeïstische tempelcomplex Pashupatinath is alleen door hindoes te bezoeken. Buiten het complex liggen de ghats (rituele bad- en crematieplaatsen) aan de heilige rivier de Bagmati. U kunt vanaf de overkant van de rivier een blik op de tempel werpen en ‘s ochtends een indruk van het crematieritueel opdoen.