Tibet Kailash Cultuur reis

U vliegt naar Gongkar, de luchthaven nabij Lhasa. Vanaf hier is het ongeveer een uur rijden naar de stad.

Lhasa is nog steeds het kloppend hart van Tibet. Vanuit de verste uithoeken van het land komen vele Tibetanen op pelgrimstocht naar de stad, met als belangrijkste doel de Jokhang-tempel, het heilige centrum voor de Tibetaanse gelovigen. In het centrum van Lhasa ziet u dan ook veel pelgrims uit de streken Amdo en Kham, vaak prachtig gekleed en vol toewijding.

Het oude centrum van Lhasa wordt gedomineerd door het Potala-paleis, de eeuwenoude verblijfsplaats van de Dalai Lama’s en zonder twijfel een van de meest indrukwekkende bouwwerken ter wereld. De massieve muren en het imposante silhouet van het paleis vormen nog steeds het iconische beeld van de stad.

Vandaag maakt u een excursie per auto naar de kloosters van Drepung en Sera. Het Drepung-klooster ligt acht kilometer ten westen van Lhasa en bestaat uit een reeks witte gebouwen die opgestapeld zijn tegen de Gyengbuwudze-berg. Gesticht in 1416, was Drepung ooit het grootste en rijkste klooster ter wereld. Ook politiek heeft het klooster lange tijd een belangrijke rol gespeeld. Als u geluk heeft, kunt u hier nog een dienst bijwonen met reciterende monniken, rinkelende bellen, schallende trompetten en doffe, monotone trommelslagen.

Het Nechung-klooster, op twintig minuten lopen van Drepung, huisde eeuwenlang het staatsorakel van Tibet, dat invloed had op alle staatsbeslissingen. De wandeling van Drepung naar Nechung is zeker de moeite waard: u volgt een deel van de kora van Drepung, samen met vele pelgrims, en geniet van uitzichten over de vallei van Lhasa.

Sera ligt drie kilometer ten noorden van Lhasa, aan de voet van de Tatipu-heuvel. Het klooster is kleiner dan Drepung, maar was ooit bijna even rijk en machtig en stond bekend om zijn tantrisch onderwijs. ’s Middags kunt u soms een bijeenkomst in de zogenaamde ‘debattuin’ meemaken, waar tientallen monniken met veel handgeklap met elkaar debatteren—aangrijpend en levendig om te zien.

Onder begeleiding van een gids bezoekt u te voet de Jokhang-tempel, Barkhor en het Potala-paleis. Een van de mooiste plekken om kennis te maken met het religieuze Tibetaanse leven is de Barkhor. Het plein, de heilige Jokhang-tempel, de markt en de pelgrimsroute rondom de tempel zijn altijd druk. Het pelgrimscircuit wordt omzoomd door winkels, kraampjes en straatverkopers die gebedsvlaggen, bontmutsen, tempelklokken, gebedssnoeren, thanka’s, beelden, schoenen, yakboter en nog veel meer verkopen. Vooral ’s morgens en in de namiddag is het zo druk dat u vanzelf met de pelgrims in de goede richting loopt, namelijk met de klok mee.

De Jokhang-tempel is tussen 638 en 647 gebouwd in opdracht van koning Songtsen Gampo om een Boeddhabeeld te plaatsen dat naar Tibet werd gebracht als bruidschat van koningin Bhrikuti, zijn Nepalese bruid. Na zijn dood verplaatste de Chinese prinses Wencheng het Boeddhabeeld Jowo Sakyamuni vanuit de Ramoche-tempel naar de Jokhang. Tot op de dag van vandaag staat dit imposante beeld, bezaaid met edelstenen, centraal in de pelgrimage.

Uiteraard bezoekt u ook het indrukwekkende Potala-paleis. Met dertien verdiepingen en meer dan 117 meter hoge muren bepaalt het nog steeds het stadsbeeld van Lhasa. Het paleis diende als winterresidentie van de Dalai Lama’s en bestaat uit een wit en een rood paleis, met daartussen een klein geel gebouw. Het witte paleis was voor seculier gebruik en bevat woonvertrekken, kantoren, het seminarium en de drukkerij. Het rode paleis had een religieuze functie en herbergt talloze tempels en gouden tombes van eerdere Dalai Lama’s. Deze tombes worden nog steeds bezocht door duizenden pelgrims die hier hun yakboter offeren; de yakboterlampjes branden in overvloed. Op de bovenste verdieping vindt u de slaapvertrekken, studeervertrekken en een kleine bibliotheek van de huidige Dalai Lama.

U kunt ook over de binnenplaats wandelen waar vroeger grote religieuze festivals werden gehouden. Tegenwoordig is deze meestal leeg, op een enkele pelgrim of toerist na. Even buiten het Potala-paleis, in de heuvel Chagpo Ri, ligt Palha Lupuk. Deze grot staat bekend om beeldhouwwerken die uit de rots zijn gehouwen, veelal boddhistava’s, waarvan sommige ongeveer 1000 jaar oud zijn.

Vandaag begint u aan een prachtige tocht over de Friendship Highway. Ongeveer een uur buiten Lhasa begint de beklimming van de Khamba-pas (4694 meter), vanwaar u een adembenemend uitzicht heeft over het Yamdrok Tso. U daalt vervolgens af en rijdt enige tijd langs dit schitterende turkooizen, heilige meer.

Bij de 5010 meter hoge Karo-pas heeft u uitzicht op het glinsterend witte ijs van de gelijknamige gletsjer. Talloze wapperende gebedsvlaggen en een klein tempeltje markeren de top van de pas, een typisch beeld voor Tibetaanse bergpassen.

Daarna daalt u verder af naar Gyantse. Onderweg rijdt u langs het prachtig blauw gekleurde Manla reservoir. Dit op 3950 meter gelegen stadje heeft van alle steden in Centraal-Tibet het beste haar Tibetaanse karakter behouden. Gyantse is historisch en cultureel van groot belang: u kunt hier de enige overgebleven Newari Chorten (stoepa) in Tibet bezoeken. De Pango Chorten of Kumbum, gebouwd in 1427, is een prachtig voorbeeld van vijftiende-eeuwse Newari-kunst. De Newari’s uit de Kathmandu Vallei in Nepal waren vroeger veelgevraagde kunstenaars in Tibet en Bhutan. Boven het stadje torent de dzong (fort) van Gyantse, een indrukwekkend baken van de rijke geschiedenis van deze regio.

U verlaat het stadje Gyantse en rijdt dwars door een belangrijk landbouwgebied van Centraal-Tibet. In het juiste seizoen ziet u de Tibetanen hun land bewerken of oogsten. Onderweg kunt u desgewenst een stop maken bij het Shalu Klooster. Dit kleine kloostertje heeft een karakteristiek Chinees dak en prachtige muurschilderingen.

Daarna komt u aan in Shigatse, een van de grootste Tibetaanse steden. Shigatse ligt op een hoogte van 3900 meter, vlakbij de samenvloeiing van de Yarlong Zangbo en de Nyangchu Rivier. Deze op één na grootste stad van Tibet heeft slechts een klein authentiek gedeelte weten te behouden rond de ingang van het Tashilhunpo Klooster. Dit imposante klooster is in 1447 gesticht door Zongkapa’s neef en discipel Gedundrub, die tevens de eerste Dalai Lama was. Later werd Tashilhunpo de zetel van de Panchen Lama. U kunt het klooster bezoeken en volg ook zeker de pelgrims op de kora rond het klooster, die u onder meer langs de thangamuur brengt. Tijdens grote festivals wordt hier een reusachtige thangka (Tibetaanse rolschildering) uitgerold.

Shigatse ligt op een hoogte van ongeveer 3900 meter, vlak bij de samenvloeiing van de Yarlung Zangbo en de Nyangchu-rivier. Deze op één na grootste stad van Tibet heeft slechts een klein authentiek deel weten te behouden, gelegen rondom de ingang van het imposante Tashilhunpo-klooster. Dit klooster werd in 1447 gesticht door Gedundrub, de neef en discipel van Zongkapa, en tevens de eerste Dalai Lama. Later werd Tashilhunpo de zetel van de Panchen Lama, de op één na hoogste religieuze leider van Tibet.

Tashilhunpo is een van de indrukwekkendste kloosters van Tibet en zeker een bezoek waard. Loop ook vooral de kora, de heilige rondgang rondom het klooster, samen met de vele pelgrims. Deze tocht brengt u onder meer langs de grote thankamuur, waar tijdens belangrijke festivals een gigantische thanka wordt uitgerold, een kleurrijk schouwspel dat van grote religieuze betekenis is.

Na uw bezoek reist u in enkele uren verder naar Sakya, dat ongeveer 154 kilometer ten zuidwesten van Shigatse ligt. Onderweg passeert u de hoge Tso La-pas op 4950 meter, vanwaar u prachtige vergezichten heeft over het ruige Tibetaanse hoogland. Na de afdaling neemt u de afslag naar Sakya, een dorp dat al van ver herkenbaar is door het indrukwekkende, ommuurde kloostercomplex dat als een fort boven de huizen uit torent.

Het Sakya-klooster behoort tot de Sakyapa-traditie binnen het Tibetaans boeddhisme en is een van de meest karakteristieke kloosters van Tibet. Het heeft de culturele revolutie opmerkelijk goed doorstaan en beschikt nog steeds over unieke bibliotheken en eeuwenoude wandschilderingen. Opvallend zijn de rode en witte verticale banen waarin zowel het klooster als veel huizen in het dorp zijn beschilderd, een visuele verwijzing naar de Sakyapa-richting en een typerend beeld van deze bijzondere plaats.

Vandaag staat een dag vol letterlijke hoogtepunten op het programma. U rijdt eerst naar de Gyatso pas op 5220 meter, waar u een eerste indrukwekkend uitzicht krijgt op enkele van de hoogste bergen ter wereld. Na het plaatsje Xegar bereikt u de ingang van het Qomolangma Nature Preserve, het beschermde gebied waarin de Mount Everest ligt. Vanaf hier gaat de weg over in onverharde paden. De rit is zwaar en duurt lang, maar de spectaculaire omgeving maakt alles meer dan de moeite waard.

U begint met de beklimming van de Pang La op 5120 meter hoogte. Vanaf deze pas ziet u voor het eerst de grote bergreuzen van de Himalaya in één panoramisch uitzicht: Mount Everest, Lhotse, Makalu en Cho Oyu. De ruige rit door de kale hoogvlaktes en haarspeldbochten is indrukwekkend en onvergetelijk.

U arriveert uiteindelijk in Rongbuk, waar een klein klooster ligt aan de voet van wat bekendstaat als het eerste Mount Everest Base Camp. U bevindt zich hier op ongeveer 4980 meter hoogte en dat voelt u: de lucht is ijl, u ademt sneller en het kan flink koud zijn, zelfs midden op de dag.

Vanaf Rongbuk kunt u te voet of per paard en wagen verder reizen naar het basecamp voor een majestueus uitzicht op de Mount Everest in haar volle glorie. Houd er rekening mee dat het zicht afhankelijk is van het weer. Soms toont de berg zich in al haar schoonheid, soms blijft zij verscholen achter wolken, maar de ervaring om hier te staan, aan de voet van de hoogste berg ter wereld, is in alle gevallen onvergetelijk.

U rijdt letterlijk over het dak van de Wereld, een enorme uitgestrekte vlakte op grote hoogte. Onderweg uitzocht op de Himalaya, diverse dorpjes, Tibetaanse nomaden en uiteraard gaat u weer een aantal bergpassen over, waarvan de hoogste de Saka La is op 5089 meter.

Uiteindelijk komt u aan in Saga, gelegen aan de oevers van de Yarlung Tsangpo-rivier. Saga heeft zelf nauwelijks historische bezienswaardigheden of oude kloosters, maar dankzij de strategische ligging aan de nationale weg G219 (de Friendship Highway) rijdt niemand er zomaar aan voorbij. Het is de allerlaatste grote nederzetting op de zuidelijke route waar reizigers en pelgrims fatsoenlijke voorraden, restaurants, brandstof en hotels kunnen vinden.

De etappe van Saga naar het Manasarovar-meer overbrugt een afstand van ongeveer 450 kilometer via de nationale snelweg G219. Hoewel de weg tegenwoordig volledig is geasfalteerd, blijft het door de extreme hoogte (vrijwel constant boven de 4.500 meter) een intense reis van zo'n 7 tot 8 uur.

Met een duizelingwekkende hoogte van 5.211 meter is de Mayum La-pas het letterlijke en figuurlijke hoogtepunt van de route. De pas is versierd met honderden wapperende, kleurrijke Tibetaanse gebedsvlaggen. 

Grote kans dat u kuddes grazende yaks van lokale nomaden spot, evenals wilde Tibetaanse ezels (kiangs) en gazellen.

Gelegen op een ijle hoogte van 4.575 meter, direct aan de voet van de heilige Mount Kailash, ligt Darchen.
Hoewel het dorp op het eerste gezicht bestaat uit een sobere verzameling van eenvoudige guesthouses, stoffige straten en kleine winkeltjes, is het op cultureel en spiritueel vlak een van de meest fascinerende en intens geladen plekken op aarde. Darchen is namelijk het officiële start- en eindpunt van de Kailash Kora: de 52 kilometer lange, eeuwenoude pelgrimsroute rondom de berg.

De cultuur van Darchen is doordrenkt met het boeddhistische dagelijkse leven. Overal in het dorp hoor je het zachte prevelen van mantra’s zoals 'Om Mani Padme Hum', zie je oudere pelgrims met gebedsmolens door de straten dwalen en ruik je de brandende jeneverbesstruiken (sang), die gebruikt worden om de goden te eren. Aan de rand van het dorp wapperen duizenden kleurrijke gebedsvlaggen in de gure wind, die gebeden en gelukwensen over de wereld verspreiden.

Vlak bij Darchen vind je bovendien historische Gyangzha-klooster, het oudste klooster in de Kailash-regio.

Ongeveer twee uur ten zuiden van de hoofdweg ligt Tirthapuri, de op twee na belangrijkste boeddhistische pelgrimsplaats van West-Tibet, na Kailash en Manasarovar.
Pelgrims bezoeken deze heilige plek traditioneel na hun Kailash-kora. Tirthapuri is verbonden met Padmasambhava (Guru Rinpoche) en Yeshe Tsogyal en staat bekend om zijn heetwaterbronnen en een korte pelgrimsroute langs kalkstenen terrassen, een heilige grot en de bijzondere ‘medicijnberg’.

Vanuit Tirthapuri voert de route westwaarts over de Kunjula-pas (ruim 5.000 meter). Achter de pas verandert het landschap drastisch: de uitgestrekte hoogvlakte maakt plaats voor een indrukwekkend netwerk van diepe canyons.

Vlak voor Tsada doorkruist u de beroemde Zanda Earth Forest, een opgedroogde prehistorische meerbodem die door miljoenen jaren erosie is gevormd tot een spectaculair landschap van ravijnen, rotspunten en grillige pilaren.

Verborgen in deze canyons liggen de ruïnes van het 10e-eeuwse Guge-koninkrijk, met honderden uitgehakte grotten, tempels en eeuwenoude boeddhistische muurschilderingen.

Diep verscholen in de canyons van de Tsada (Zanda) Earth Forest liggen Tholing en Tsaparang, de historische hoofdsteden van het mysterieuze Guge-koninkrijk dat vanaf de 10e eeuw zo’n zeshonderd jaar over West-Tibet heerste.

Het rond 996 gebouwde Tholing-klooster is het oudste boeddhistische klooster van West-Tibet en speelde een belangrijke rol in de heropleving van het boeddhisme. De overgebleven tempelhallen bevatten prachtige duizend jaar oude muurschilderingen in de karakteristieke Guge-stijl, met invloeden uit India en Kasjmir.

Op ongeveer 20 kilometer afstand ligt Tsaparang, de voormalige politieke hoofdstad van Guge. De stad is spectaculair uitgehakt in een piramidevormige rots die hoog boven de vallei uittorent. Via tunnels en steile trappen bereikt u de tempels, kloostervertrekken en de resten van het koninklijk paleis. Vanaf de top geniet u van een indrukwekkend uitzicht over de canyons en de Sutlej-rivier.

Waar de meeste reizigers de kortere snelweg rechtstreeks naar Ali nemen, is deze alternatieve route dé manier om de massa te ontwijken en dieper in de geschiedenis van het oude Guge-koninkrijk te duiken.

Ongeveer 40 kilometer ten noorden van Tsada, verscholen in een afgelegen vallei, liggen de indrukwekkende grottencomplexen van Dungkar en Piyang. Samen vormen ze een van de grootste archeologische vindplaatsen van Tibet.

Dungkar staat bekend om zijn uitzonderlijk goed bewaarde, duizend jaar oude boeddhistische muurschilderingen met invloeden uit India, Perzië en Centraal-Azië.

Iets verderop ligt Piyang, waar een gigantische, gatenkaas-achtige rotswand oprijst uit de woestijn. De honderden handgemaakte grotten deden vroeger dienst als woningen, meditatieplekken en opslagruimtes voor monniken en de lokale bevolking. Bovenaan de heuvel vindt u de ruïnes van een oud klooster.

Aan het einde van de dag bereikt u Ali (Shiquanhe, 4.300 meter), de grootste en modernste stad van West-Tibet. Na dagen in eenvoudige accommodaties voelt Ali met zijn moderne hotels, restaurants en goede voorzieningen als een comfortabele tussenstop.

Na een indrukwekkende reis door West-Tibet vormt de vlucht van Ali naar Lhasa een bijzonder slotstuk. Vanaf de luchthaven van Ali (Ngari Gunsa) stijgt het vliegtuig op boven de uitgestrekte hoogvlakten van het Tibetaanse plateau. Bij helder weer biedt de vlucht spectaculaire uitzichten op besneeuwde bergketens.

Bij aankomst in Lhasa keert u terug naar het culturele en spirituele hart van Tibet.

Na alle indrukken van de afgelopen weken biedt deze laatste dag in Lhasa de gelegenheid om in alle rust afscheid te nemen van Tibet. Zonder vast programma kunt u op eigen tempo door de oude stad wandelen, nog eenmaal de sfeer proeven rond de Barkhor, een bezoek brengen aan een favoriete tempel of ontspannen op een terras met uitzicht op het dagelijks leven van de Tibetanen.

U wordt naar het vliegveld of treinstation van Lhasa gebracht voor het vervolg van uw reis.