Mongolië avontuur reis

Na aankomst op de luchthaven wordt u naar een centraal gelegen hotel in Ulaanbaatar gebracht. De stad maakt bij eerste aanblik een grauwe, enigszins vervallen indruk, typerend voor veel voormalige Sovjetsteden. Zodra de stad echter tot leven komt, ontdekt u dat er veel te beleven valt. Langs de centrale verkeersader, Peace Avenue, vindt u talloze winkeltjes, cafés, terrassen en restaurants. Het straatbeeld geeft een goed beeld van de Mongoolse bevolking; van oudere mannen in traditionele deels tot jonge stadsbewoners volledig gekleed volgens de laatste trends.

Vandaag maakt u een excursie langs de bekendste hoogtepunten van de stad. U begint bij Ganden Khiid, de belangrijkste boeddhistische tempel van Ulaanbaatar. De tempel torent hoog uit boven de gerwijken met zijn imposante witte gebedszaal. Bezoekers, pelgrims en toeristen lopen door het complex en bewonderen het reusachtige Boeddhabeeld. Vervolgens bezoekt u de Chojjin Lama Tempel, een van de oudste tempels van Mongolië. Het enigszins vervallen gebouw steekt scherp af tegen de blauwspiegelende ramen van het hypermoderne kantorencomplex erachter, een van de opvallendste gebouwen langs Peace Avenue. De tempel vertoont binnen sterke overeenkomsten met Tibetaanse tempels, met diverse beelden van de Bogd Khan, de geestelijk leider van de Mongolen, en enkele bijzondere sculpturen van de beroemde kunstenaar Zanabazar. Van buiten vertoont de tempel meer Chinese bouwinvloeden.

Deze bouwstijl ziet u ook terug in het Winterpaleis van de Bogd Khan, dat enigszins vervallen is maar nu dienstdoet als museum aan de rand van de stad. Vanaf dit gebied heeft u een fraai uitzicht over Ulaanbaatar, met op de achtergrond een nostalgisch Sovjet-monument waarop Lenin en Sukhabataar de stad overzien.

U kunt daarna het State History Museum bezoeken en een wandeling maken langs het roemruchte verleden van Mongolië, van een van de grootste wereldrijken ooit tot het hedendaagse land dat zich aan de periferie van het wereldtoneel bevindt. Het museum toont onder andere de kostuums van de vele bevolkingsgroepen en clans van Mongolië. Deze traditionele kleding kunt u later ook terugzien bij optredens in de stad, variërend van boeddhistische cham-dansen tot de beroemde strotzangers.

De dag begint vroeg met een binnenlandse vlucht naar Moron. Op de kleine luchthaven van Moron maakt u kennis met uw gids en chauffeur, die u de komende week door een deel van noord- en centraal-Mongolië zullen begeleiden. U bevindt zich inmiddels in een totaal andere omgeving dan de hoofdstad, met een veel rustigere en groene sfeer.

Moron is een klein stadje omgeven door zacht glooiende heuvels. Terwijl u over een zandweg het stadje verlaat, ziet u al de eerste gers staan. Buiten de directe omgeving van Ulaanbaatar is asfalt zeldzaam; slechts enkele honderden kilometers rond de hoofdstad zijn voorzien van verharde wegen. Direct valt de enorme leegte en uitgestrektheid van het land op: in een gebied dat vijf keer zo groot is als Frankrijk wonen slechts 2,5 miljoen mensen, waarvan de helft in Ulaanbaatar. 

Een vrije dag bij het Khogsvol Meer biedt volop mogelijkheden om te ontspannen en van de natuur te genieten. U kunt rustig wandelen langs de oevers of een paard huren voor een prachtige tocht te paard langs het meer.

Een andere bijzondere ervaring is een bezoek aan de teepees van de Tsaatan, de rendiernomaden. Deze zeldzame bevolkingsgroep telt nog slechts ongeveer vierhonderd mensen in Mongolië en woont oorspronkelijk in de Darkhad-depressie, zo’n drie dagen trekken van het meer verwijderd. Sommige Tsaatan zijn met hun rendieren naar de oevers van het Khogsvol Meer gekomen in de hoop wat inkomen uit toerisme te genereren, gezien het zware en armoedige bestaan dat ze in de taiga leiden. Helaas kan deze verplaatsing nadelige gevolgen hebben voor de rendieren: de blaadjes die zij normaal eten groeien hier niet, waardoor veel rendieren het niet overleven in dit gebied.

U keert terug naar Moron, een charmant provinciestadje met een levendige markt. Mongolen rijden af en aan met paardenkarren, terwijl u tussen de karakteristieke, verweerde gezichten en mensen in traditionele kleding loopt. Het stadje heeft een Russisch aandoende sfeer met veel houten huizen. Aan de rand van Moron kunt u het Danzandarjaa Klooster bezoeken, dat prachtig afsteekt tegen de omliggende graslanden en de uitgestrekte lucht.

Vervolgens rijdt u verder door een adembenemend landschap zoals men zich Mongolië vaak voorstelt. Overal ziet u nomaden die te paard hun kuddes bijeendrijven, rookwolken stijgen op uit gers, riviertjes kabbelen door groene weiden en marmotten en grondeekhoorns dartelen over de velden. Adelaars en gieren cirkelen hoog in de lucht en zodra u stopt, valt de pure stilte van de steppe op. Het is alsof u door een levende ansichtkaart rijdt. Hier wordt nog geleefd zoals honderden jaren geleden, met slechts enkele sporen van de 21e eeuw: zonnepanelen naast de gers, schotels voor tv en motoren die nomaden gebruiken om ver afgedreven kuddes terug te drijven.

Na ongeveer vier uur rijden vanaf Moron bereikt u het Zuun Nuur Meer, niet ver van het dorpje Shine Ider. Hier overnacht u in een traditioneel gerkamp.

Het voelt bijna alsof u een merentocht maakt, want uw volgende bestemming is het Terkhiin Tsagaan Meer. Onderweg doorkruist u opnieuw het schitterende berglandschap van Khangai, met uitgestrekte valleien en groene heuvels. U maakt een korte stop in het plaatsje Jargalant, waar u een compleet vervallen klooster aantreft. Het ontbreekt hier nog aan middelen om de vele kloosters die tijdens de Sovjetperiode werden verwoest te herstellen. Toch vinden er regelmatig boeddhistische ceremonies plaats in een nabijgelegen ger.

Na enkele uren rijden bereikt u uiteindelijk het Terkhiin Tsagaan Meer, ook wel het ‘Grote Witte Meer’ genoemd. Dit hooggelegen meer biedt een indrukwekkend uitzicht.

Vandaag rijdt u verder naar de Khorgoo Uul vulkaan, gelegen aan de rand van het Terkhiin Tsagaan Meer. De vulkaan is goed te beklimmen; een korte klim brengt u naar de kraterwand, vanwaar u een prachtig uitzicht heeft over het meer en de omliggende bergen. Daarna rijdt u verder door uitgestrekte vlakten en graslanden; het landschap wordt steeds vlakker en de horizon lijkt oneindig.

Onderweg stopt u bij de heilige rots van Taikhar Chuluu, waarna u een half uur later aankomt in het provinciestadje Tsetserleg. Ook hier worden de stadskernen omringd door traditionele gerwijken. In Tsetserleg bezoekt u het Zayain Gegeenii Sum complex, een eeuwenoud boeddhistisch tempelcomplex waarvan het grootste deel helaas verwoest is. Enkele tempels staan nog overeind; sommige worden nog als gebedsruimte gebruikt, andere zijn ingericht als museum.

Na Tsetserleg vervolgt u uw reis over de groene graslanden en bereikt u aan het einde van de dag Tsenkher. Hier kunt u heerlijk ontspannen in een warme bron, omringd door de frisse buitenlucht, de groene heuvels en de traditionele gers. Vanuit uw gerkamp zijn er wandelmogelijkheden door de heuvels, waarbij u wellicht wordt uitgenodigd door nomaden om een kijkje te nemen in hun dagelijks leven. De warmwaterbronnen bieden ontspanning na deze lange dag.

U vervolgt uw tocht en bereikt na ongeveer een uur rijden een pad dat zelfs op een echte weg lijkt. Toch volgt u zoals het echte nomaden betaamt vaak uw eigen route naast de weg, want op de uitgestrekte graslanden kunt u volledig uw eigen pad kiezen. Na ruim drie uur rijden bereikt u Kharkorin, ooit de beroemde hoofdstad van het Mongoolse rijk, beter bekend als Karakorum. Tegenwoordig is het een klein plaatsje met wat vervallen industrie, maar historisch nog steeds van groot belang. De belangrijkste bezienswaardigheid is het Erdene Zuu Klooster, het grootste klooster van Mongolië. U verkent het complex met zijn indrukwekkende kloostermuur van 108 stupa's en de vele tempels. Aan de rand van het klooster, dat is opgebouwd uit stenen van het oude Karakorum, staat een eenzame stenen schildpad – het enige dat overgebleven is van de ooit zo machtige hoofdstad.

Ruim een uur rijden verder ziet u de zandduinen van Mongol Els liggen. Hoewel u tijdens deze rondreis geen tijd heeft om de Gobi-woestijn te bezoeken, vindt u hier een van de grootste zandduingebieden van het land. Het gebied is werkelijk schitterend: u loopt over de kammen van de duinen, ziet de schaduwen van de omliggende bergen in het avondlicht en overal liggen kuddes vee en verspreid enkele gers op de graslanden. 

Over een weg die geleidelijk beter wordt, rijdt u richting Ulaanbaatar. Na ongeveer drie uur verlaat u echter de hoofdweg om het prachtige Khustai Nationaal Park te bezoeken. Door uitgestrekte graslanden en glooiende heuvels gaat u op zoek naar de beroemde Przewalski-paarden, ook wel takhi genoemd. Het park biedt daarnaast een unieke kans om het traditionele nomadenleven van dichtbij mee te maken.

Khustai is niet alleen een natuurgebied; u vindt er ook eeuwenoude Turkse grafstenen, wat het park een bijzondere culturele dimensie geeft. Het park ligt op slechts anderhalf uur rijden van de hoofdstad en is mede dankzij Nederlandse inspanningen een succesverhaal geworden. Dankzij deze herintroductie is het Przewalski-paard – het laatste 'echte' oerpaard waar alle andere paarden van afstammen – niet langer uitgestorven in het wild. Tegenwoordig leven er zo’n 400 takhi in Mongolië, waarvan ongeveer 250 in Khustai. De meeste kans om de paarden te zien is vroeg in de ochtend of laat in de avond, wanneer de kuddes vanuit de bergen afdalen om bij de rivier te drinken.

’s Ochtends heeft u nog de mogelijkheid om in Khustai Nationaal Park op zoek te gaan naar de Przewalski-paarden en ander wild. Daarna keert u terug naar Ulaanbaatar, een rit van ongeveer twee uur over een goede weg. Afhankelijk van uw aankomsttijd kunt u nog winkelen in een van de vele winkels van de stad. Zeker een bezoek waard is de State Department Store, waar u een uitgebreide collectie souvenirs en lokale producten vindt om uw reis door Mongolië mee af te sluiten.